Patlıcan, mutfaklarımızın vazgeçilmez sebzelerinden biri olmasının yanı sıra, sağlık için birçok fayda sunar. Hem lezzetli yemeklerin ana malzemesi olarak hem de besin değerleriyle dikkat çeken bir sebze olarak tercih edilir. Ayrıca, düşük kalorili olması ve içerdiği antioksidanlar sayesinde sağlıklı bir yaşam tarzının destekleyicisi olarak da öne çıkar. Bu yazıda, patlıcanın sağlık üzerindeki etkilerini ve besin değerlerini detaylı bir şekilde ele alacağız.
Patlıcan Faydaları Nelerdir?
- Bu sebze güçlü bir antioksidandır ve safra boşalmasını destekler. Çok yönlü bir gıda olmasının yanı sıra genel olarak sağlığa fayda sağlar.
- Antioksidanlardaki katkı, serbest radikallerle savaşırken kalp hastalıklarını önlemeye yardımcı olur.
- Patlıcan lif ve potasyum içerir, sodyumu ise çok düşüktür. Bu özellikleriyle kalp sağlığını ve tansiyonu destekleyen dengeli bir beslenmenin parçası olabilir.
- İdeal kilonun korunmasına yardımcı olur.
- Bu sebzenin lif içeriği daha uzun süre tok hissetmenize yardımcı olur. Buna karşılık, patlıcanın düşük kalori indeksi vardır, bu da onu kiloyu korumak için faydalı kılar.
- Patlıcan su oranı yüksek ve potasyum içeren bir sebzedir. Bu nedenle vücudun sıvı dengesine katkı sağlayabilir.
Not: Patlıcanın türevleri de aynı faydalara sahiptir. Közlenmiş patlıcanın faydaları patlıcan ile aynı faydaları içermektedir.
Patlıcan Zararları Nelerdir?
- Bu sebzenin çok fazla yan etkisi yoktur, ancak eklemlerle ilgili herhangi bir hastalığı olan hastalar bir uzmana danışmalıdır.
- Sindirim sorunlarına neden olabilen ve fazla tüketildiğinde toksik olabilen alkaloidler (solanin) içerdiğinden çiğ olarak tüketilmesi önerilmez. Reflü özofajiti veya iltihaplı eklem hastalığından muzdarip kişiler tüketmeden önce doktorlarına danışmalıdır.
- Asit sorunlarına neden olabilir.
- Alerjik reaksiyonlara neden olabilirler.
- Patlıcan çeşitli vitaminler, mineraller ve lif için iyi bir kaynaktır. Patlıcanın adet dönemini tetiklediğine ya da hamilelikte zararlı olduğuna dair güçlü bir kanıt yoktur; hamilelikte iyi pişirilmiş patlıcan dengeli beslenmenin parçası olarak tüketilebilir.
Patlıcan Kaç Kalori?
Patlıcan çeşitli müstahzarlarda kullanılabilen ve farklı patolojilere veya hastalıklara zahmetsizce uyum sağlayan bitkilerdir.
İçeriğinde %90 su olduğu ve bu nedenle kalori değeri 100 gramda 20 kaloriyi geçmediği için zayıflama planlarında uygulamak için ideal bir sebzedir. Tüketimi kan kolesterolünün düşmesine katkıda bulunur, atardamarlarda yağ birikmesini önlemeye yardımcı olur ve damar tıkanıklığını önler.
Patlıcanın Besin Değerleri
100 gram çiğ patlıcan yaklaşık 25 kalori, 6 gram karbonhidrat, 3 gram lif, 1 gram protein ve 230 mg potasyum içerir. Yağ ve sodyum miktarı ise oldukça düşüktür.
Patlıcanın mor kabuğunda nasunin adı verilen bir antioksidan pigment bulunur. Bu yüzden patlıcanı kabuğuyla tüketmek, besin değerinden daha fazla yararlanmanızı sağlar.
Patlıcanı Sağlıklı Pişirmenin Yolları
Patlıcan sünger gibi bir yapıya sahiptir ve kızartılırken çok fazla yağ çeker. Bu yüzden kızartılmış patlıcanın kalorisi, közlenmiş ya da fırınlanmış patlıcana göre birkaç kat artar.
- Közleme: Hem lezzetli hem de neredeyse hiç yağ eklemeden hazırlanır.
- Fırında pişirme: Dilimlere fırça yardımıyla az miktarda zeytinyağı sürmeniz yeterlidir.
- Izgara ve buharda pişirme: Yağ eklemeden yumuşak ve lezzetli bir sonuç verir.
- Tuzlama: Doğradıktan sonra tuzlayıp 20-30 dakika bekletmek acılığı ve pişirme sırasında çekilen yağı azaltır. Sonra iyice yıkayıp kurulayın.
Diyet Dostu Patlıcan Tarifi Önerileri
Patlıcanı diyetinizde farklı şekillerde değerlendirebilirsiniz. Közlenmiş patlıcanı yoğurt ve sarımsakla karıştırarak hafif bir meze hazırlayabilirsiniz. Fırında patlıcanın üzerine kıyma ve domates sosu ekleyerek doyurucu bir ana yemek yapabilirsiniz.
Zeytinyağlı patlıcan, imam bayıldının fırında az yağla yapılan hali ve közlenmiş patlıcan salatası da iyi seçeneklerdir. Yanına bir kase yoğurt ve az miktarda bulgur eklerseniz dengeli bir öğün olur.
Patlıcan Seçerken ve Saklarken Nelere Dikkat Etmeli?
- Kabuğu parlak, pürüzsüz ve lekesiz olan patlıcanları seçin.
- Elinize aldığınızda boyutuna göre ağır gelen patlıcanlar daha tazedir.
- Sapı yeşil ve canlı olmalıdır.
- Patlıcanı yıkamadan, buzdolabının sebze bölmesinde 3-4 gün saklayabilirsiniz. Közlenmiş patlıcanı kapalı bir kapta 2-3 gün içinde tüketin.
Patlıcan Kimler İçin Dikkatli Tüketilmeli?
Patlıcan çoğu kişi için güvenle tüketilebilecek bir sebzedir. Ancak bazı durumlarda porsiyona ve pişirme şekline dikkat etmek gerekir:
- Patlıcan yedikten sonra kaşıntı, döküntü ya da dudakta şişlik fark edenler, nadir de olsa alerji ihtimaline karşı bir hekime başvurmalıdır.
- Böbrek taşı öyküsü olanlar, patlıcanın oksalat içerdiğini bilerek porsiyonu ölçülü tutmalıdır.
- Reflü ve hassas midesi olanlar kızartılmış patlıcan yerine közlenmiş ya da fırınlanmış patlıcanı tercih etmelidir.