Doğu Asya ülkelerinde başlayarak birçok bölgeye yayılan bir kültür olan yin ve yang felsefesinin beslenmede de kullanılması ile Çin diyeti ortaya çıkmıştır. Bu felsefeye göre yin karanlık yang ise aydınlığı ifade ettiği gibi birçok anlamda enerjiyi temsil ettiği görülmektedir.
Çin diyeti beslenmede yiyeceklerin yin ve yang olarak ayrılmasını ve ikisinin de dengede olmasının gerekliliğini ortaya koyan bir diyettir. Buna göre sebze ve süt ürünleri yin grubunu temsil ederken etler ve baharatlar ise yang grubunu oluşturmaktadır. Yin-yang sınıflandırması bilimsel bir ölçüte dayanmaz; sınıflandırmanın standardı yoktur ve etkinliğini gösteren klinik çalışmalar sınırlıdır (Chu 2018).
Çin Diyetinde Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?
- Yin ve yang kültürünün eseri olan Çin diyeti beslenmede iki enerjinin eşit olması gerektiğini savunmaktadır. Buna göre kişinin beslenmesinde yalnızca süt ve sebzeleri tercih etmesi doğru değildir.
- Beslenmede sadece et ürünlerine ağırlık vermek de Çin diyeti için doğru olmayan bir beslenme şeklidir. Özellikle eşit beslenme ve eşit enerji alma mantığını gerçekleştirmek gerekmektedir.
- Çin diyetine başlamadan önce kişinin günlük beslenmede yin veya yang türü beslendiğini bulması gerekmektedir.
- Çin diyetine başlamak isteyen kişi normal yaşamında yang türü besleniyor ise diyet içerisine enerjisi eşitlemek için daha fazla sebze ve süt ürünleri eklenmektedir.
OKUMA ÖNERİSİ: En Etkili Diyet Listeleri
Çin Diyeti Felsefesi Nedir?
Çin diyeti felsefesinde insanın ve evrenin iki enerjiden oluştuğu ve bunların birinin karanlık diğerinin ise aydınlık olduğu düşüncesi bulunmaktadır. Bu düşünce temeline göre her şey iki zıttan meydana gelmekte ve iki zıt varlığın oluşmasıyla bütünleşmektedir. Örneğin gece ve gündüz, ateş ve su gibi iki enerjinin birbirine ihtiyaç duyması üzerinde durulmaktadır.
Beslenme de Çin diyeti felsefesinde ise insan bedeninin iki zıt beslenme gerekliliği bulunduğunu bunlardan biri su diğeri ise ateş olarak ifade edilmektedir. Buna göre yin sebze ve süt ürünleri su grubunu et ve baharatlar ise yang grubunu oluşturmaktadır.
Çin Diyeti Nasıl Yapılır?
- Çin diyetine başlamadan önce kişinin yin veya yang türü beslenip beslenmediği ve hangi türde olduğu ortaya konulmaktadır.
- Çin diyeti yapmak için beslenmede kısıtlama bulunmadığı gibi her besinden dengeli bir şekilde almak sağlanmalıdır.
- Yin ve yang diyetleriyle vücudun enerjisinin “optimum seviyeye çıkarıldığı” iddia edilir; bu iddia bilimsel olarak kanıtlanmış değildir (Chu 2018).
- Çin diyetinde sebze ve et ürünlerinin birlikte tüketilmesi, çeşitli ve dengeli beslenmeye katkı sağlayabilir (NHS); ancak “tüm vitamin ve besinlerin alındığı” garanti edilemez.
- Çin diyetinde aç kalmak ve yemek kısıtlaması bulunmamaktadır. Burada dikkat edilecek husus ise beslenmenin miktarının aşırı olmamasına özen göstermektedir.
- Beslenmede ızgara balık ve et ürünleri ve sebze çeşitliliği oldukça önemli bir konu olmaktadır.
- Çay ve kahve tüketimi de Çin diyetinde günlük beslenme içerisinde yer almaktadır.
Yin Misin? Yang Mısın?
Yin ve yang felsefesinde her varlık zıtlık içerisinde var olurken kendi varlığını tamamlaması için ise diğer bir zıt varlığa ihtiyaç duymaktadır. Buna göre kişi ying özellikleri ağırlıkta ise dişil enerjisi yüksek olmakta ve diğer enerjileri taşımaktadır. Beslenmesini de buna ağırlık vererek ve dikkat ederek sağlamaktadır. Aynı şekilde kişinin mizacı ve yapısı yang ise eril enerjisi baskın olduğu için beslenmesinde de kendiliğinden et ürünlerine daha çok yatkın olduğu görülmektedir. Yin ve yang eşitleyerek enerjiyi yükseltmek için yapılan çin diyetine ise kişinin hangi özelliğinin baskın olduğu öğrenilmelidir.
Geleneksel anlayışa göre soğuk mizaçlı kişiler yin, sıcak kanlı ve dışa dönük kişiler yang kabul edilir; bu sınıflandırma bilimsel bir ölçüte dayanmaz (Chu 2018).
Yin Diyeti
- Yin diyetinde peynir ve süt ürünleri tercih edilmektedir.
- Soğuk gıdalar yin diyeti yapanlar için özellikle tercih edilen yiyeceklerdendir.
- Bu diyette sebzelerin birçoğu yer almaktadır.
- Sebzeler gün içerisinde haşlanarak hazırlanır.
- Meyveler ve doğal gıdalar pişirilmeden tüketilir.
- Sabah kahvaltı ile başlayarak gün içerisinde tüm menülerin içerisine süt ve sebze ürünleri eklenir.
- Yin diyetinde mantık kişinin yang türü beslenmesini eşitlemek olduğu için günlük porsiyonlar içerisinde muhakkak sebze ve yin diyeti malzemeleri eklenmelidir.
Yang Diyeti
- Yang diyetinde kişi günlük hayatında yin türü besleniyorsa eşitlik sağlamak için bu diyeti menüye eklenmektedir.
- Et ve balık günlük menülere eklenir.
- Sıcak ve baharatlı yiyecekler tüketilebilmektedir.
- Yang diyetinde daha çok protein ağırlıklı beslenme mevcuttur. Bu nedenle yang kişiliği ağır basan kişilerin yin diyeti uygulamaları yin özelliği ağır basan kişilerin ise yang diyeti uygulamaları sağlanmaktadır.
- Yang diyeti malzemeleri gün içerisindeki menülere küçük porsiyonlar ile eklenerek eşit beslenme amaçlanmaktadır.