Vücudumuz D vitamini (güneş ışığıyla) ve bağırsak bakterileri aracılığıyla az miktarda K vitamini gibi birkaç vitamini kendisi üretebilir, ancak vitaminlerin büyük çoğunluğunu besinlerle dışarıdan almamız gerekir. Bu nedenle dengeli ve çeşitli bir beslenme önemlidir.
Vitaminler yağda çözünen ve suda çözünen olarak sınıflandırılır: yağda çözünenler (A, D, E, K) vücutta yağ dokusunda ve karaciğerde depolanır; suda çözünenler (C ve B grubu vitaminleri) ise fazlası idrarla kolayca atıldığı için düzenli olarak alınmaları gerekir.
Vitamin Eksikliği Belirtileri
En yaygın vitamin eksikliği belirtileri şunlardır:
- Yorgunluk (fiziksel,zihinsel).
- Gündüz uykusu.
- Dikkat dağınıklığı.
- Kaba ve kuru cilt.
- Kırılgan saçlar ve tırnaklar.
Fiziksel Yorgunluk
Fiziksel yorgunluk, sabahları kalkma arzusu ve tüm gün süren o yorgunluk hissidir. Ve sonra sinirlilik, uykusuzluk, kas ağrıları ve kramplar, hatta bazen baş ağrıları süre gelir. Ve sıklıkla, tüm bu bozukluklarla ilişkili olarak kabızlık da ortaya çıkar. Birçoğu bunun mevsim değişikliği olduğunu düşünür ancak bu varsayımın bilimsel temeli bulunamıyor. Yorgunluk, çeşitli hastalıkların belirtisi veya mineral ve vitamin eksikliği olabilir.
Zihinsel Yorgunluk
Yorgun ve bitkin hissetmek, her gün pek çok görev ve yükümlülükle uğraşmak zorunda kaldığımız modern yaşam tarzının pratik bir parçasıdır. Ancak özellikle yorgunluk can sıkıcı hale geldiğinde veya engel olduğunda, vitamin ve mineral eksikliğinin de bir işareti olabilir.
Vitamin ve minerallerin yediğimiz gıdaların metabolizmasında belirli işlevleri vardır. İşlem doğru bir şekilde gerçekleştiğinde, vücudumuz içerdiği tüm besinleri diyetten çıkarabilir. Bu, nefes almak, yürümek, yemek yemek, çalışmak, ders çalışmak, spor yapmak ve istediğimiz tüm aktiviteleri gerçekleştirmek için gerekli enerjiyi elde etmemizi sağlar.
Proteinler ve karbonhidratların aksine, vitaminler ve mineraller mikro besinler olarak kabul edilir, bu da vücudun onlara küçük miktarlarda ihtiyaç duyduğu anlamına gelir. Ancak bu, harcanabilir oldukları anlamına gelmez. Aksine: gıdaları metabolize etmek ve enerji üretmek gibi vücudumuzun temel işlevleri için gereklidirler. Bu nedenle, sağlığınızı ve refahınızı sağlamak için diyetinize dikkat edin.
Kansızlık
Ağızda yaralar ve iltihaplanma, enerji eksikliği, kansızlık, ciltte soyulma ve kaşıntı; demir, B12 vitamini ve folik asit gibi kan yapımında görev alan besin öğelerinin eksikliğinde görülebilecek belirtilerdendir.
Anemi (kansızlık), kanda oksijen taşıyan hemoglobinin ya da kırmızı kan hücrelerinin normalin altında olmasıdır. Beyaz kan hücrelerinin ve trombositlerin düşüklüğü ise farklı durumlardır. Vitamin eksikliğine bağlı kansızlık en çok B12 vitamini ve folik asit eksikliğinde görülür. Folik asit brokoli, ıspanak, bezelye ve baklagillerde, B12 vitamini ise et, balık, yumurta ve süt ürünleri gibi hayvansal besinlerde bulunur. Anemi türünü belirlemenin tek yolu kan testidir; bu yüzden takviyeyi kendi başınıza değil, tahlil sonucunuza göre doktorunuzun önerisiyle kullanmanız gerekir.
Görme Sorunları
E vitamini eksikliği oldukça nadirdir ve genellikle yağ emilimini bozan hastalıklarda görülür. Eksiklikte reflekslerde azalma, denge ve görme sorunları ortaya çıkabilir. E vitamininin Alzheimer ve Parkinson hastalığı gibi hastalıklarla ilişkisi araştırılmaktadır, ancak eksikliğinin bu hastalıklara ya da kansere yol açtığı gösterilmemiştir. B2 vitamini (riboflavin) eksikliğinde ise gözlerde kızarıklık, sulanma ve ışığa hassasiyet, ağız köşelerinde çatlaklar ve dilde iltihaplanma görülebilir. E vitamini bitkisel yağlarda, yağlı tohumlarda, fındık ve bademde; B2 vitamini ise süt ürünlerinde, yumurtada ve yeşil yapraklı sebzelerde bulunur.
Cilt Morlukları
Ciltte kolay morarma ve küçük kırmızı-mor lekeler, ciltteki küçük damarlardan sızan kan nedeniyle oluşur. Belirgin bir sebep olmadan ciltte çürüklerin oluşması, ciddi C ve K vitamini eksikliğinde görülebilir; çünkü C vitamini damar duvarının sağlamlığı, K vitamini ise kanın pıhtılaşması için gereklidir. Ancak kolay morarmanın kan hastalıkları ve kullanılan ilaçlar gibi başka nedenleri de olabileceği için bu şikâyetle önce doktorunuza başvurmanız gerekir.
Deride Çatlama
Kuru cilt genetik olarak belirlenebilir. Yetersiz sebum üretimi ile cildin koruyucu hidrolipidik tabakası incelir ve savunmasız hale gelir. Sonuç olarak hasarlara karşı daha hassas hale gelir. Kuru cildi dehidrasyonla karıştırmayın.
İkinci koşul geçici ve onarılabilir. Bu durumda, cilt akut bir su sıkıntısı hisseder ve bu eksikliği yağ üretimini artırarak (kuru cildin tam olarak yoksun olduğu şey) telafi etmeye başlar.
Kemik Ağrıları
D vitamininin vücuttaki en iyi bilinen işlevi, kemik, tendon ve kasların sağlığı için gerekli mineraller olan fosfor ve kalsiyumun bağırsakta emilimini uyarmasıdır. Bununla birlikte, faydaları kas-iskelet sisteminin ötesine geçer.
Tırnak ve Saç Sorunları
A vitamini eksikliği ileri durumlarda korneada ülserlere yol açabilir. Havuç, tatlı patates, kabak ve koyu yeşil yapraklı sebzelerde bol bulunan bu vitaminin eksikliği kuru cilde ve gece körlüğüne de neden olabilir. Saç dökülmesi ve kırılgan tırnaklar ise demir, çinko, protein ve biyotin eksikliği gibi pek çok nedene bağlı olabilir. Ciddi C vitamini eksikliğinde (iskorbüt) diş eti kanamaları ve tırnak altında küçük kanamalar görülebilir.
Aşırı Kanama
Vücutta K vitamini eksikliği olduğunda, mutfak bıçağıyla yapılan küçük bir kesik bile ciddi bir sorun haline gelebilir. Daha da ciddisi, ciddi iç kanama insidansı olasılığı daha yüksektir. Bir kanamanın en az ciddi belirtisi, kanamadan kaynaklanan kan birikimi olan hematomdur. Bununla birlikte, sık morarma, kanama gibi sorunlar K vitamini eksikliğinin bir işareti olabilir.
Kaslarda Güçsüzlük
Kas güçsüzlüğü, kas ağrısı ve kramplar; D vitamini, B12 vitamini, magnezyum ve potasyum eksikliğinde görülebilecek belirtilerdendir. B7 vitamini (biyotin) eksikliği ise oldukça nadirdir; saçlarda incelme, ciltte döküntü ve kollarda ve bacaklarda karıncalanma ile kendini gösterebilir. İskorbüt, ciddi ve uzun süreli C vitamini eksikliğinde gelişen; halsizlik, diş eti kanaması, eklem ve kas ağrılarına yol açan bir hastalıktır.
Vitamin Eksikliğini Gidermenin Doğal Yolları Nelerdir?
- Vitamin tüketmenin en iyi yolu doktorunuzun veya beslenme uzmanınızın tavsiyelerine uymaktır.
- Takviye kullanmanız önerildiyse, özellikle yağda çözünen vitaminleri (A, D, E, K) emilimlerini kolaylaştırmak için yemekle birlikte almanız tavsiye edilir. Yağda çözünen vitaminler vücutta biriktiği için yüksek dozlarda zararlı olabilir; bu yüzden doz konusunda doktorunuzun önerisine uyun.
- Doğal yollarla elde edilen karışımlar lezzetlidir, çünkü vitamin almayı keyifli bir an haline getirir. Meyveli ve sebzeler ile hazırlanabilir. Vitamin almayı kolaylaştırır.
- Vitamin eksikliği veya avitaminoz, zayıf bir diyetten veya besinlerin vücut tarafından zayıf emiliminden kaynaklanabilir.
- Bu, hangi vitaminin eksik olduğuna bağlı olarak değişen ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.
- Vitaminler gıda yoluyla alınabilir, ancak bunları takviye etmenin gerekli olduğu durumlar vardır.
- Sebze meyve ve balık tavuk tüketimi doğal olarak alınabilecek gıdalardır. Hangi vitaminin eksikliğini hissediyorsanız o vitaminin kaynağı olan besinleri öğünlerinize dahil etmelisiniz.