Fibromiyalji, vücudun birçok bölgesinde yaygın ağrı, yorgunluk ve uyku sorunlarıyla seyreden kronik bir durumdur. Özellikle kadınlarda daha sık görülür. Fibromiyaljiyi tedavi eden özel bir diyet bulunmasa da dengeli beslenme, sağlıklı kilo ve düzenli hareket, belirtilerle başa çıkmanızı kolaylaştırabilir.
Fibromiyalji Belirtileri Nelerdir?
- Vücudun birçok bölgesinde yaygın ve uzun süren ağrı
- Dokunmaya ve basıya karşı artmış hassasiyet
- Yorgunluk ve tükenmişlik hissi
- Dinlendirmeyen uyku ve uyku bozuklukları
- Dikkat ve hafıza sorunları
- Baş ağrısı
- Depresyon ve kaygı
- İrritabl bağırsak sendromu gibi sindirim şikâyetleri
- El ve ayaklarda uyuşma ya da karıncalanma
Bu belirtiler başka hastalıklarda da görülebileceği için tanının bir doktor tarafından konması önemlidir.
Fibromiyalji Hastaları Nasıl Beslenmeli?
Fibromiyaljide önerilen beslenme, genel sağlıklı beslenme ilkelerinden çok farklı değildir. Akdeniz tipi beslenme iyi bir örnektir:
- Her gün bol ve renkli sebze ve meyve
- Tam tahıllar ve baklagiller
- Haftada 2 porsiyon yağlı balık
- Ana yağ olarak zeytinyağı
- Ceviz, badem gibi kuruyemişler
- Yoğurt ve kefir gibi süt ürünleri
Bazı fibromiyalji hastalarında irritabl bağırsak sendromu da görülür. Bu durumda gaz ve şişkinlik yapan besinleri belirlemek için düşük FODMAP diyeti gibi yaklaşımlar bir diyetisyen eşliğinde denenebilir.
Gluten Çıkarılmalı Mı?
Fibromiyaljinin glutenden kaynaklandığına dair bir kanıt yoktur. Çölyak hastalığı ya da gluten hassasiyeti olan kişilerde glutensiz beslenmek şikâyetleri azaltabilir. Bu durumlar yoksa gluteni kendi başınıza çıkarmak beslenmenizi gereksiz yere kısıtlar. Şüpheniz varsa önce doktorunuzla değerlendirin; çölyak testinden önce gluteni bırakmayın.
Şekeri Azaltın
Şekerli içecekler, tatlılar ve paketli atıştırmalıklar kan şekerinde ani iniş çıkışlara yol açarak yorgunluk hissini artırabilir. Tatlı ihtiyacınızı meyve, yoğurt ya da az miktarda kuru meyveyle karşılamayı deneyin ve paketli ürünlerin etiketlerindeki eklenmiş şekere dikkat edin.
Süt Ürünleri Çıkarılmalı Mı?
Süt ürünlerinin fibromiyalji belirtilerini artırdığına dair güçlü bir kanıt yoktur. Süt, yoğurt ve peynir kalsiyum ve protein açısından değerli besinlerdir. Laktoz intoleransınız varsa laktozsuz ürünleri ya da yoğurt ve kefir gibi daha kolay tolere edilen ürünleri tercih edebilirsiniz. Süt ve süt ürünlerinde mutlaka pastörize olanları seçin; çiğ süt enfeksiyon riski taşır.
İşlenmiş Gıdaları Azaltın
Salam, sosis gibi işlenmiş etler, hazır yemekler ve paketli atıştırmalıklar tuz, şeker ve yağ açısından zengindir. Bunların yerine ev yapımı, taze ve çeşitli besinleri tercih etmek genel sağlığınızı destekler.
Yağ Seçimine Dikkat Edin
- Pişirmede ve salatalarda zeytinyağını tercih edin.
- Kızartma yerine ızgara, fırın ya da buharda pişirmeyi seçin.
- Etin görünen yağını ayırın.
- Hamur işi, pasta ve sosis gibi ürünlerdeki gizli yağlara dikkat edin.
Yeterli Protein Alın
Kas sağlığı ve tokluk için her öğünde yumurta, balık, tavuk, kırmızı et, baklagil ya da süt ürünleri gibi bir protein kaynağına yer verin.
Fibromiyalji Hangi Vitamin Eksikliğinden Olur?
Fibromiyalji bir vitamin eksikliğinden kaynaklanmaz. Ancak fibromiyalji hastalarında D vitamini, magnezyum ve demir eksikliğine daha sık rastlandığını gösteren çalışmalar vardır. Bu eksikliklerin nedeni mi yoksa sonucu mu olduğu bilinmemektedir. Eksiklik varsa kan tahliliyle belirlenir ve doktor önerisiyle tedavi edilir. Koenzim Q10 ya da melatonin gibi takviyeler de ancak doktorunuzla konuşarak kullanılmalıdır.
Vücudun kendi ürettiği bir antioksidan olan glutatyon için de yeterli protein ve sebze tüketimi destekleyicidir.
Fibromiyalji Kilo Kaybı Yapar Mı?
Fibromiyalji genellikle kilo kaybı yapmaz; aksine fibromiyalji hastalarında fazla kilo ve obezite sık görülür. Ağrı ve yorgunluk nedeniyle hareketin azalması kilo alımını kolaylaştırabilir. Fazla kilonuz varsa yavaş ve dengeli kilo vermek eklemlerinizin yükünü azaltır ve hareket etmenizi kolaylaştırır. Yürüyüş, yüzme ve esneme gibi hafif egzersizler fibromiyalji tedavisinin önemli bir parçasıdır.
Beslenme, doktorunuzun önerdiği tedavinin yerine değil, yanında bir destektir. Size uygun bir beslenme planı için bir diyetisyenden destek alabilirsiniz.