Sağlıklı Yemek Pişirme Yöntemleri

Yemek Pişirirken Yağlar Nasıl Kullanılmalıdır

Yemeğe tadını verenin yağ olduğu söylenir durur. Bol yağ kullanımı ile lezzetin katlanacağı da düşünülmektedir ancak bu pratikte işlevsiz bir laftır. Her yemeğin amaca göre değişen miktarda yağ ile pişirilmesi gerekir. Bazı yemeklerde hiç yağ kullanılmazken; yemeğe göre değişen yağ çeşitlerinin de kullanılması söz konusudur. Diyetlerde ve sağlıklı beslenme dönemlerinde tüketilen yağ miktarı minimuma indirilir çünkü yağ çok yüksek miktarda kalori içermektedir. Ayrıca tüketilen yağların sağlıklı olması da hedeflenir.

Yemekler pişirilirken yağ üç şekilde kullanılabilir. Pişirmeye hazırlık döneminde besinin yumuşaması için yağ banyosu yaptırılabilir. Yemeğin çok daha yüksek ısıda ve yapışmadan pişmesini sağlamak için yağ önceden kızdırılabilir. Besinin pişmesinden sonra tadını artırmak için üzerine yağ gezdirilebilir. Görüldüğü üzere yemeğin bulunduğu duruma göre üç adet yağ kullanım şekli bulunmaktadır. Kullanılacak yağ ise kişinin damak zevkine, yağın kalitesine ve sağlık derecesine göre belirlenmektedir. Sağlıklı ve kaliteli yağları şu şekilde sıralayabiliriz:

• Natürel sızma zeytinyağı, en ufak kimyasal işlem barındırmaz. Toplanan zeytinler yüksek basınç altında ezilerek yağı çıkarılır. Genelde doğrudan yemeklerde değil salatalarda tercih edilir. Oldukça lezzetli ve sağlıklıdır.
• Rafine zeytinyağı, yüksek basınca ek olarak yüksek sıcaklıkla elde edilir. Genelde Ege Bölgesi’nde kızartmalarda ve yemeklerin tamamında kullanılır. Natürel zeytinyağı kadar olmasa da yine oldukça sağlıklıdır.
• Kanola yağı, ev kullanımında pek tercih edilmez. Çok yüksek ısılarda pişirilse dahi yapısı bozulmaz. Ticari işletmelerin en çok kullandıkları yağ olmakla beraber sağlıklı olup olmadığı tartışılmaktadır.
• Mısır yağı, içerisinde bol miktarda karbonhidrat barındırdığından dolayı diyetlerde pek tercih edilmez. Çoğu zaman kızartmalarda kullanılıyor olması da diyetlerde kullanımının önündeki engeldir.
• Ayçiçek yağı, ülkemizin büyük bir kısmında kullanılmaktadır. Kimyasal işlemlerden geçtiği için sağlıklı bir yağ değildir. Yemeklerde, kızartmalarda ve salatalarda kullanılabilir.
• Fındık yağı, özellikle Karadeniz Bölgesi’nde kullanılmaktadır. Birçok vitamin ve mineral içerir. Kimyasal bir işleme uğramadığı için oldukça sağlıklıdır.
• Tereyağı, sütten elde edilir. Kimyasal değil fiziksel bir üretim süreci vardır. İnanılmaz derecede sağlıklıdır. Birçok diyetisyen tereyağı kullanımını teşvik etmektedir.
• Genel olarak yağların kullanımı ve kullanılabilecek yağlar bunlardır. Beslenmenin vazgeçilmezlerinden olan yağların tüketimine oldukça dikkat edilmesi gerekir.

Yemek Hazırlama ve Pişirme Aşamasında Nelere Dikkat Edilmelidir

Başta diyet ve sağlıklı beslenme dönemleri olmak üzere hayatın her anında tüketilecek besinlerin nasıl hazırlandığı ve nasıl pişirildiği oldukça önemlidir. Besinlerden maksimum faydayı sağlamak için bu tavsiyelere azami özen gösterilmesi gerekir. Yemekleri hazırlarken, pişirmeden önce dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

• Hijyen kurallarına maksimum özen göstermeniz gerekmektedir. Organik yapılar içlerinde birçok bakteriyi barındırırlar. Hijyenik olunmadığı zaman bu besinlerle birlikte zararlı bakteriler de sindirim sistemine gönderilir. Bakteriler birçok hastalığın sebebidir. Örneğin tavuk doğradığınız tahtada, tahtayı deterjan ile yıkayana kadar diğer hiçbir besini doğramamanız gerekir. Tüm gıdaları temiz su ile detaylıca yıkamak da diğer bir hijyen kuralıdır. Ayrıca ellerin mutlaka yıkanması, mümkünse eldiven giyilmesi gerekir.
• Besinleri yıkarken kimyasal kullanmaktan uzak durun. Ne kadar kirli olursa olsun tüm besinleri temiz su ile yıkayın. Eğer çamurlar geçmiyorsa suda bekletme metodunu uygulayın.
• Eğer tüketeceğiniz besin yüksek nişasta değerlerine sahipse öncesinde suda bekletin. Baklagillerin tamamını en az on iki saat suda bekleterek gaz yapma ihtimalini sıfıra indirin.
• Taze meyveleri ve sebzeleri doğradıktan hemen sonra tüketin veya pişirin.
Su kaybı yaşamalarının önüne geçin, oksijenle olan temaslarını kısıtlayın.

Bunlara ek olarak tüketilecek besinin türüne göre onlarca öneri daha sunulabilir. Pişirme öncesinde dikkat edilmesi gereken hususları, pişirme tavsiyeleri takip eder. Hazırlama kısmında olduğu gibi, tüketilecek besine göre onlarca hatta yüzlerce husus saymak mümkündür. Hepsini saymak imkansız olduğu için bazı pişirme önerilerini şu şekilde sıralayabiliriz:

• Eğer sindirilmesi zor bir et yemeği yapıyorsanız yemeği pişirmeden önce en az bir saat marinasyon yapmanız faydalı olacaktır.
• Her etin, sebzenin veya meyvenin pişme süresi bellidir. Gereğinden fazla pişirilen her besin su, vitamin ve mineral kaybeder.
• Doğru pişirme tekniğinin tercih edilmesi çok önemlidir. Kömür mangalında pişirme sağlıksız iken fırında veya suda pişirmek oldukça sağlıklıdır. Yine de besinin türüne göre değişen tercihler yapılması faydalı olacaktır.
• Eğer pişirdiğiniz besin bol miktarda su bırakıyorsa, bıraktığı bu suyu yemeğinizde mutlaka değerlendirin. Çünkü bırakılan sular büyük miktarda vitamin ve mineral içermektedir.
• Eğer sebze veya meyve pişirilecekse ateşte tutma süresi çok kısa olmalıdır. Bu sayede sebzelerin veya meyvelerin içerisindeki su korunabilir.
• Eğer potasyum ile ilgili bir sorununuz yoksa sebzelerin veya meyvelerin suyunu dökmeyin.