Orijinal Adı Prunus Armeniaca olan kayısının 1000’den fazla çeşidi bulunmaktadır. Şeftali, nektarin, kiraz ve erik ile aynı aileden olan meyve, genel olarak 5-6 cm büyüklüğünde ve etli yapıdadır. Kayısının yetiştirildiği topraklar belirsiz olmasına rağmen Çin’in kuzey, kuzey-doğu ve kuzey-batı eyaletleri ya da Japonya olarak kabul edilmektedir.
Kayısının Faydaları Nelerdir?
- Göz sağlığı için çok faydalıdır. İçeriğinde bulunan A Vitamini görme yeteneğini geliştirir. Eksikliği durumunda kornea kalınlaşır ve körlüğe sebep olabilir.
- Metabolizmanın hızlanmasını ve gelişmesini sağlar. Kayısının faydaları arasında günlük enerji alımını karşılaması vardır. Bileşenlerindeki bakır sayesinde metabolik süreçlerin düzgün çalışmasını sağlar. 165 gr kayısı, günlük bakır alım miktarının %15’ini karşılayacak kadar yüksektir.
- Kas spazmları ve oluşan ağrıyı önler. Kas spazmlarının en büyük sebebi eksik potasyumdan dolayı gerçekleşir. Yine aynı sebepten kas ağrıları ve kilo alımı başlar. Kayısının içeriğindeki potasyum ağrının dindirilmesinde yardımcı olur. 165 gr yani 1 porsiyon kayısı tüketildiğinde günlük potasyum alım değerinin %10 u karşılanmış olur.
- Kayısının çekirdeğinde antioksidan, antienflamatuar ve farmakolojik özellikler bulunmaktadır. Bu özellikler kolon kanseri ve ülseri önlemeye yardımcı olur.
- Kayısının faydaları arasında saçları gürleştirmesi de bulunmaktadır. Saç için gerekli olan E vitamini yüksek oranlarda olduğundan saçların gürleşmesi için gereklidir.
- Kemikleri güçlendirici potasyum, fosfor, demir, magnezyum ve bakır gibi maddeleri içeren kayısı, yaşa bağlı kemik erimelerinin de önlenmesi ve geciktirilmesi için tüketilebilir.
- Cilt rahatsızlıkları arasında en yaygın olan akneyi iyileştirici etkisi bulunmaktadır.
Kayısı Bağırsakları Çalıştırır Mı?
İnsan vücudu için çok önemli olan sindirim sisteminin doğal olarak sorunsuz çalışmasını sağlamak için beslenme düzenini değiştirmek gerekir. Yüksek lif içeriğine sahip birkaç meyve sindirime yardımcı olabilir. Bu meyvelerden biri de kayısıdır. Bağırsaklar için çok faydalı olan kayısının faydaları şöyledir:
Kayısı, kabızlığı önleyen ve kolon sağlığınızı arttırıp bağırsak düzenini koruyan yüksek bir lif içeriğine sahiptir. Günde bir porsiyon yani 165 gr kayısı tüketmek sindirim için çok faydalıdır. Müshil etkisi yaratan özellikleri nedeniyle sıklıkla kabızlık çeken hastalara önerilmektedir. Kayısının içeriğindeki lif, besinleri emmeye ve daha basit ve daha kolay işleme için yiyecekleri parçalamaya yardımcı olan mide sindirim sularını düzgün şekilde çalıştırmaya yarar. Ayrıca sindirim sisteminin öğütme ve bağırsak hareketlerini düzenleyen düz kasları da açar.
Kayısının faydaları sadece taze olduğunda ortaya çıkmaz. Kayısıyı doğal bir kurutma işleminden geçirdikten sonra her gün rahatlıkla tüketebilirsiniz. Diyet listelerinde muhakkak yer alan kuru kayısı bağırsakların çalışma hızını arttırarak daha verimli çalışmasına yardımcı olur.
Kuru kayısıyı yemeklerden önce ya da ara öğünlerde tüketmek kayısının faydalarından yararlanmak için en ideal yöntemdir. Özellikle hazımsızlık durumlarında kayısıyı taze ya da kuru tüketmeniz önerilmektedir.
Taze kayısının kalorisi düşüktür ama lif, vitamin ve mineraller açısından çok yüksek değerlere sahiptir. Taze ve kurutulmuş şekilde tüketilebilen kayısının besin değerleri şöyledir:
Kayısının Besin Değerleri | |
|---|---|
| İçindekiler | Değerleri |
| Porsiyon Miktarı | 100 gr. |
| Kalori | 48 kcal |
| Toplam Yağ | 0.39 gr. |
| Sodyum | 1 mg |
| Kolesterol | 0 mg |
| Potasyum | 259 mg |
| Karbonhidrat | 11.1 gr. |
| Protein | 1.4 gr. |
Kayısının Vitamin Değerleri | |
|---|---|
| İçindekiler | Değerleri |
| Porsiyon Miktarı | 100 gr. |
| C Vitamini | 10 mg |
| Kalsiyum | 13 mg |
| Demir | 0.4 mg |
| Magnezyum | 10 mg |
| B6 Vitamini | 0.1 mg |
Kuru kayısılar günlük atıştırma rutinimizde olması gereken harika bağırsak çalıştırıcılar olarak tüketilmektedir. Kuru kayısılar tazesine nazaran dört kata kadar daha fazla kalori ve karbonhidrat içerir ama aynı zamanda daha konsantre edilmiş miktarlarda lif, A vitamini, potasyum, E vitamini ve diğer mikro besinleri sağlar.
Kayısının Cilde Olan Yararları Nelerdir?
Cilt sağlığı herkesin önem vermesi gereken önemli bir konudur. Genel yaşam koşulları sebebi ile cildi yenilemek için yapılan kürler ya da tedavileri atlıyor olsak da bazı değerli meyve ve sebzeleri tüketmek bile cildimizin gençleşmesi ve parlaması için yeterli olabilir. Kayısının cilde olası faydaları şöyledir:
- Kayısı hasar görmüş çitleri yenilemek için birebirdir. İçeriğinde bulunan yüksek C vitamini değerleri cildin ışıldamasını ve kaybettiği neme kavuşmasını sağlar. Nemli cilt kendini onarabilir. Kayısının kurutulmuş çekirdeklerinden elde edilen kayısı yağı da cilt için çok faydalıdır.
- Kayısının faydaları arasında yüzdeki kırışıklıkları azaltarak yaşlanma karşıtı olması yer almaktadır. Ciltte biriken ve gözenekleri tıkayan ölü deriyi tamamen temizleyerek hücrelerin yeniden büyümesini sağlar.
- Cildinde büyük gözenekleri olan kişilerin korkulu rüyası haline gelen siyah noktaların kaybolmasında büyük bir etkiye sahiptir. Cildi derinlemesine temizleyerek gözenekleri açar.
- Cildin kurumasını önlemesi de kayısının faydaları arasındadır. Cilt üzerinde canlandırıcı ve besleyici etkileri olan kayısı güzellik ürünlerinin bileşenleri arasında bolca yer alır.
- Ciltte yer yer oluşan renk dengesizliklerini onarmada çok başarılıdır. Kayısı ciltteki ton farkını eşitler ve lekeleri giderir. Kayısıdan yapılan doğal kremler renk açıcı olarak da kullanılmaktadır.
- Kayısı meyvesinin yapısından da anlaşılacağı üzere sulu ve lifli bir yapısı vardır. Tüketildiğinde veya kremleri kullanıldığında aynı şekilde cildin nemli kalmasına yardımcı olur.
Kayısı Hangi Hastalığa İyi Gelir?
- Kayısıda bulunan yüksek miktarda vitaminler, flavonoid ve potasyum nedeniyle sağlığa ciddi faydaları vardır. Flavonoidler, iltihaplanma belirtilerini azaltır ve aynı zamanda kan damarlarınızı korumak ve güçlendirmek için işlev görür.
- Sinir ve kas fonksiyonuna gerekli bir mineral olan potasyum, besinlerin vücutta düzgün hareket etmesine yardım etmek için de oldukça önemlidir. Ayrıca, sağlıklı tansiyon ve kalp sağlığını destekler.
- Zengin A vitamini, beta-karoten ve diğer karotenoidler bakımından zengin olan kayısı göz sağlığı geliştirmek için mükemmel bir besindir.
- Kayısı, sindirim sisteminize yardımcı olmak için bol miktarda iyi diyet lifi sunar. Toplam lif içeriği, yaklaşık yarı çözünür lif ve yarı çözünmeyen lifdir. Çözünür lif, sindirim sisteminizin gerekli sıvıyı tutmasına yardımcı olur ve iyi bakterilerin gelişmesine yardım eder. Çözünmeyen lif, sağlıklı bağırsak bakteri seviyeleri için de iyidir.
Kuru Kayısının Faydaları Nelerdir?
Kurutma sırasında su uzaklaştığı için kuru kayısıda lif, mineral ve kalori yoğunlaşır. Az miktarda tüketildiğinde besleyici bir ara öğündür:
- Lif: 100 gramında yaklaşık 7 gram lif bulunur; tokluk sağlar ve bağırsak hareketlerini destekler.
- Kabızlığa iyi gelir: Lif ve doğal olarak bulunan sorbitol dışkıyı yumuşatır.
- Potasyum: Sıvı dengesi, kas ve sinir çalışması için önemli olan potasyumdan zengindir.
- Demir: Bitkisel demir kaynağıdır; C vitamini içeren besinlerle birlikte tüketildiğinde emilimi artar.
- Beta-karoten: Vücutta A vitaminine dönüşerek göz ve cilt sağlığına katkı sağlar.
Kuru Kayısının Zararları Nelerdir?
- Kalori ve şeker: Taze kayısıya göre çok daha kalorilidir; fazla tüketildiğinde kilo alımını kolaylaştırır ve kan şekerini yükseltir.
- Sindirim şikayetleri: Fazla yendiğinde gaz, şişkinlik ve ishal yapabilir.
- Kükürt dioksit: Parlak turuncu kuru kayısılar renklerini korumak için kükürtlenir. Sülfite hassasiyeti ya da astımı olanlar kükürtsüz, koyu renkli gün kurusu kayısıyı tercih etmelidir.
Kuru Kayısı Besin Değerleri (100 Gram)
| İçindekiler | Değerleri |
| Kalori | 241 kcal |
| Karbonhidrat | 63 g |
| Lif | 7,3 g |
| Protein | 3,4 g |
| Yağ | 0,5 g |
| Potasyum | 1.162 mg |
| Demir | 2,7 mg |
| Kalsiyum | 55 mg |
| Magnezyum | 32 mg |
Kayısının Zararları Nelerdir?
- Çok fazla miktarda kayısı tüketimi kusma, terleme, baygınlık, sersemlik ve bilinç kaybına neden olabilir.
- Kayısı çekirdeğinin fazla alınması tehlikelidir; yutulması vücuda zararlı olabilecek siyanüre dönüşür.
- Kayısı çekirdeği de bazen tüketilir, ancak günlük 2 küçük kayısı çekirdeğinden veya bir büyük kayısı çekirdeğinin yarısından fazlası alınmamalıdır. Daha büyük miktarlarda tüketmek muhtemelen güvenli değildir. Kayısı çekirdeği amigdalin içerir. Vücut bu kimyasalı siyanüre dönüştürür ve bu da nöbetler ve ölüm dahil ciddi yan etkilere neden olabilir.
- Saflaştırılmamış veya sızma kayısı çekirdeği yağının güvenli olup olmadığını bilmek için yeterli güvenilir bilgi yok. Yetersiz veya kısmen işlenmiş kayısı çekirdeği yağı siyanür içerebilir. Saflaştırılmış kayısı çekirdeği yağı muhtemelen güvenlidir.
Kayısının Cilde Faydaları Nelerdir?
- Kayısının cilt için bilinmeyen birçok faydası bulunmaktadır.
- Antiaging, vitaminlerin (A, C ve E Vitamini) ve Potasyum, Magnezyum, Demir ve Fosfor gibi minerallerin varlığı göz önüne alındığında bildirilen kayısı faydalarından biridir.
- C vitamini açısından zengin olan meyve sizi UV ışınlarının zararlarından, karoten ise güneş yanığından korur.
- Kayısı meyve vitaminleri, eksikliği kırışıklıkların en önemli nedeni olan iyi bir kolajen kaynağıdır. Kolajen elastikiyeti artırır ve cildin daha genç ve parlak görünmesini sağlar.
- Topikal olarak uygulandığında cildi daha hafif ve genç yapar. Kese ve paket şeklindeki kuru kayısı faydalarının pigmentasyonu, güneşe bağlı cilt hasarını azalttığı ve genç cildi geri getirdiği bildirilmektedir.