Gün içerisinde çay ve kahve tüketimini çok fazla yapıyor olmak ve bunu su yerine saymak normal mi? Günlük su ihtiyacımızın yerine çay ve kahve tüketimi geçer mi?
Çay ve Kahve Günde Ne Kadar Tüketilmeli?
- Sağlıklı yetişkinler için günde 400 mg'a kadar kafein genellikle güvenli kabul edilir; hamilelikte bu sınır 200 mg'dır. Bu da çoğu kişi için günde 3-4 fincan kahveye karşılık gelir.
- Kahve sinir, solunum ve dolaşım sistemlerimizin uyarıcısıdır. Ve aynı zamanda idrar söktürücü bir içecektir.
- Bir fincan filtre kahve yaklaşık 80-100 mg, bir fincan Türk kahvesi yaklaşık 50-70 mg, bir bardak demli siyah çay ise yaklaşık 30-50 mg kafein içerir.
- Çay tercih edenlerde, genel anlamda kalsiyum, florür, demir, magnezyum, potasyum ve çinko gibi küçük dozlarda tuzlar ve mineraller ile tein adı verilen bir madde olan kafein sağlar.
- Çay, sinir sistemini gevşeten ve bu nedenle kafeinin uyarılmasını telafi eden, kahvede olanın aksine rahat ve uzun süreli bir dikkat süresi sağlayan bir amino asit içerir.
- Çok fazla çay ve kahve tüketilmesi veya buna karşı hassasiyetin olması durumunda bazı rahatsızlıklar da ortaya çıkabilir.
Çay ve Kahvenin Vücuda Etkileri Nelerdir?
- Hem çayın hem kahvenin ölçülü tüketildiğinde sağlığa olumlu etkileri olabilir. Fazla tüketildiklerinde ise çarpıntı, uykusuzluk ve dişlerde lekelenme gibi olumsuz etkiler görülebilir. Çayı çok sıcak içmek yemek borusunu tahriş edebilir; bu yüzden çayınızı biraz soğuttuktan sonra içmenizi öneririm.
- Gözlemsel çalışmalarda düzenli kahve tüketenlerde karaciğer kanseri gibi bazı kanser türlerinin daha az görüldüğü bildirilmiştir; ancak bu, kahvenin kanseri önlediği anlamına gelmez.
- Çaydaki kafein ve L-teanin dikkat ve odaklanmayı kısa süreliğine destekleyebilir.
- Çay ve kahve tüketimi ile Alzheimer ve bunama riski arasındaki ilişki araştırılmaktadır; ancak bu hastalıkları önlediklerini söylemek için henüz yeterli kanıt yoktur.
- Gözlemsel çalışmalarda düzenli kahve ve çay tüketenlerde tip 2 diyabetin daha az görüldüğü bildirilmiştir; ancak bu ilişki kesin bir neden-sonuç ilişkisi değildir. Bitki çaylarının tip 1 diyabeti, kanseri ya da osteoporozu önlediğine dair bir kanıt yoktur.
- Çay ve kahvenin vücudu susuz bıraktığı fikri büyük ölçüde bir efsanedir. Günde ortalama dört bardak olarak hesaplanan tüketimi, sıvıların vücuttan atılmasındaki süreçleri olumsuz etkilemez.
Çay ve Kahve Su Yerine Geçer Mi?
- Kahve bir bardak su kadar nemlendirici değildir, ancak sıvı alımınıza katkıda bulunur. Kafeinin hafif idrar söktürücü etkisi nedeniyle kahveyi suyun yerine koymak yerine, suyun yanında içmek daha doğrudur.
- Kahve veya çayı su ile değiştirmeye çalışmayın. Aşırı kafeinin olumsuz etkileri, kaygı, huzursuzluk, kalp hızında artış gibi belli başlı belirtilerdir.
- Gün boyunca sadece kahve ve çay içersek ve diğer sıvı türleriyle telafi etmezsek, muhtemelen kafein ile aşırı yüklenmiş oluruz.
- Ölçülü tüketildiğinde çay ve kahvenin vücuda kattığı sıvı, idrar söktürücü etkisinden daha fazladır; yani sıvı alımınıza katkıda bulunurlar. Yine de ana içeceğiniz su olmalıdır.
- Yetişkinlerin sıvı ihtiyacı yaşa, kiloya, hava sıcaklığına ve hareketliliğe göre değişir; genellikle günde 2-2,5 litre sıvı alınması önerilir.
Günde Ne Kadar Su İçilmeli?
İnsan vücudundaki su oranı %65 civarındadır ve bu değerli kaynak hayati fonksiyonların büyük çoğunluğunu yerine getirebilmek için gereklidir. Bu nedenle, su eksikliği, vücutta yaşamak için gerekli aktiviteleri gerçekleştirebilecek kadar olmadığında ortaya çıkan dehidrasyona yol açabilir. Sağlıklı bir yetişkinin, çay ve kahveden bağımsız olarak günde ortalama 1,5-2 litre (8-10 bardak) su içmesi önerilir. Sıcak havalarda ve egzersiz yaptığınız günlerde bu miktarı artırmanız gerekir. Daha fazlası için su içmenin faydaları yazımıza göz atabilirsiniz.
Çay ve Kahve Vücutta Su Tutar Mı?
- Yeterince su içmezseniz, yorgunluk ve düşük performans gibi bir dizi semptomla karşılaşabilirsiniz. Su almanın yollarından biri de yediğiniz içecekler ve yiyeceklerdir. Çay ve kahve hakkında, sizi nemlendirmek yerine, idrar söktürücü etkileri olduğu için vücudu susuz bıraktığı düşünülmektedir.
- Gerçek şu ki, çay ve kahvedeki kafeinin idrar söktürücü etkisi olmasına rağmen, bu idrar söktürücü etkiler hafiftir ve ölçülü tüketildiğinde dehidrasyon yapmaz.
Hangi İçecekler Su Yerine Geçer?
- Suyun yanında, şekersiz papatya çayı ya da meyve çayı gibi kafeinsiz bitki çaylarını da tercih edebilirsiniz. Bazı bitki çayları ilaçlarla etkileşebileceği için düzenli ve bol miktarda tüketmeden önce dikkatli olun.
- Meyve suları su yerine geçmez; taze sıkılmış olsalar bile lifleri ayrıldığı için şekerleri hızla emilir ve kan şekerini yükseltir.
- Bir bardak portakal suyu yerine bir portakalın kendisini yemek hem daha tok tutar hem de daha az şeker almanızı sağlar.
- Meyveler, susuzluğu ve iştahı gidermenin yanı sıra size bol miktarda besin sağlar.
Çay ve Kahve Yerine Ne İçilir?
Sıvı ihtiyacımızın bir kısmını yiyeceklerden de karşılarız. Su oranı yüksek sebze ve meyveler hem sıvı hem de vitamin ve lif sağlar. Bileşiminde daha fazla su bulunan seçenekler şunlardır:
- Karpuz
- şeftali
- Ananas
- kivi
- Kiraz
- çilek
- elma
- Domates
- Üzüm
- Portakal. Bu meyveleri suyunu sıkmak yerine bütün olarak tüketmenizi öneririm. Çay ve kahve yerine ise en iyi seçenek yine sudur; sade suyu sevmiyorsanız içine birkaç dilim limon, salatalık ya da nane ekleyebilirsiniz.