Kafein - Faydaları - Zararları

Kafein, enerji artışı ve zihinsel uyanıklık dendiğinde ilk akla gelen maddelerden biri olsa da, vücudumuz üzerindeki etkileri düşündüğünüzden çok daha fazla. Peki bu popüler uyarıcı gerçekten dost mu, düşman mı? Tüm yönleriyle kafeini keşfetmek için yazının devamını mutlaka okuyun!

Kafein, dünyadaki en yaygın dört elementten oluşan kimyasal bir bileşiktir, bunlar karbon, hidrojen, nitrojen, oksijendir. Tadı biraz acıdır ve kokusuzdur. Oda sıcaklığında katı halde, yumuşak bir tozda veya uzun prizmatik kristallerde oluşur.

Tüketenler için fiziksel ve zihinsel uyarı sağlar, ancak bir yetişkinin günde üç bardaktan fazla içmemesi gerekir. Aslında kafein bazlı içecekleri sinir sistemini ve tansiyonu etkileyebileceği için sınırlandırılmalıdır.

Kafein İçeren İçecekler Nelerdir?

• Kafein, bazı gıdalarda bulunan bir maddedir, ancak bazı kişiler sadece kahveye özel olduğunu düşünür. Bu tamamıyla yanlıştır. Metabolizma üzerinde özel bir etki yaparak, merkezi sinir sistemini uyardığı için, insanların morallerini yükseltmek için bir fincan kahvede kafein araması normaldir.
• Fazlası endişe, uyanıklık, titreme, baş dönmesi ve kalp ritimlerinin değişmesine neden olabilir; bu madde ile sadece küçük bir doz içecekle bu semptomları yaşıyor olabilmek mümkündür.
• Önemli dozlarda kafein içeren sadece saf kahve değil, aynı zamanda tüm türevleridir.
• Kafein denilince akla kahvenin yanı sıra gazlı içecekler ve çay gelir, onu enerji içecekleri ve taurin içeren diğer enerji içecekleri takip eder.
• Aslında, aynı madde, bazı limonlu soda ve gaz içeren diğer içeceklerde de bulunur.

Kafeinin Faydaları Nelerdir?

• Böbrek sistemi: kafein hem renal tübüller üzerindeki etkisinden dolayı hem de sodyum ve klor iyonlarının atılım hızını arttırdığından dolayı diürez üretir. Ek olarak, renin salınımını uyarır.
• Mide: hidroklorik asit (HCl) ve pepsin salgısını arttırır. Bu nedenle gastrit varlığında, gastroözofageal reflü ve ülser durumlarında önerilmemektedir ancak sağlıklı kişilerde kahve oluşumunun nedeni değildir.
• Bağırsak: Bağırsak hareketliliğini arttırır. Yiyeceklerle alınan minerallerin emiliminin azalması, yalnızca çok yüksek dozlarda kafein ile ortaya çıkar ve normal kahve alımı ile ilgisi yoktur.
• Safra kesesi: Safra asitlerinin salgılanmasını artırır, bu nedenle sindirime yardımcı olur ve bağırsak hareketliliğini artırır.
• Termogenetik etki: Termogenetik etkiye sahiptir ve yağ dokusunda lipolizi uyarır.
• Kozmetik: Belirli kozmetikler (kremler, jeller ve yamalar) kullanılarak cilde uygulanır, lokalize yağlanmanın tedavisinde faydalıdır.

Kafeinin Zararları Nelerdir?

• Kafeinin kimyasal yapısı lipofiliktir, suda çözünür. Hücre zarlarını kolayca geçer, mide ve bağırsaklar tarafından hızla ve tamamen emilir ve ardından uyarıcı etkilerini gösterdiği sinir sistemi dahil tüm organlara dağıtan kan sistemine geçer. Enerji vermesinin yanı sıra uykusuzluk yaratır.
• Kafeinin gücünün sırrı, büyük moleküllerin geçişini engelleyerek, sistemi virüslerden ve diğer zararlı maruziyetlerden koruma görevi olan önemli bariyer olan kan beyin bariyerini geçerek sinir sistemine kolayca sızabilmesinde yatar. Mide bulantısı, titreme gibi yan etkiler gösterebilir.
• Kadınlar kafeini erkeklerden dörtte bir oranında daha hızlı metabolize eder. Hamileler için fazla kafein alımı bebek sağlığı için çok tehlikelidir.
• Fazla kafein geçici sinirlilik gerginlik kaygı hali kalp çarpıntısı yaratabilir.
• Ayrıca ciddi bir bağımlılık etkisi oluşturur.

Hangi Besin Ne Kadar Kafein İçerir?

• Kafein, iki tip şeker hastalığını önlemede çok değerli bir müttefiktir ve hatta baş ağrılarını yatıştırmaya yardımcı olur. Ancak yanlış alınırsa bu madde kaygıya, uykusuzluğa ve hatta kalp sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle hangi yiyeceklerin kafein içerdiğini ve bunları nelerin kullanılacağını bilmekte fayda var.
• Bir fincan yeşil çay (yaklaşık 220 ml), yaklaşık 28 mg kafein içerir.
• Bir fincan espresso kahve (35ml) 50 ila 80 mg arasında kafein içerebilirken, bir fincan mocha kahve (50ml) 120 mg'a kadar kafein içerebilir.
• 50 ml'lik bir bardak gazlı içecek, yaklaşık 20 mg kafein içerir; 220 ml'lik bir kutu enerji içeceği, bir fincan espresso kahve gibi 80 mg içerir.

Günde Ne Kadar Kafein Alınmalı?

• Sağlıklı bir yetişkin için kabul edilebilir günlük kafein dozu 400 mg'dır. Bu eşiğin üzerinde kafein alımı titreme, çarpıntı, uykusuzluk ve kaygı gibi istenmeyen etkilerin ortaya çıkabilir. Kafein teknik olarak bir ilaçtır.
• Kahve, çay ve soda gibi daha popüler içeceklerden bazıları önemli miktarda kafein içerir. Hamile kadınlar günlük alımlarını 200 mg'ın altında sınırlamalıdır. Bununla birlikte, güvenli bir kafein miktarını oluşturan şey herkes için yaşa, kiloya ve genel sağlığa göre değişir.