Bir çok kişinin merakla araştırdığı kan grubuna göre diyet hakkında merak ettiğiniz soruları yanıtlandırmaya çalıştık. Gerçekten doğru mu? İşe Yarıyor Mu?
Kan grubuna göre diyet, Peter D’Adamo’nun ‘Eat Right 4 Your Type’ kitabıyla popüler olan ve kişinin ABO kan grubuna göre ne yemesi gerektiğini öne süren bir beslenme yaklaşımıdır. Bu iddia bilimsel olarak desteklenmemektedir: 2013’te yapılan sistematik derlemede kan grubu diyetlerinin sağlık yararlarını gösteren hiçbir çalışma bulunamamıştır (Cusack 2013).
Kan Gruplarının Özellikleri Nelerdir ?
Anne ve babadan alınan genler ile anne ve babada olan gen mutasyonları çocuğun kan grubunun belirlenmesini sağlar. Kan gruplarının bazı genetik özellikler taşıdığı bilinmektedir. Kan gruplarını genel olarak dört gruba; her grubu da kendi içerisinde ikiye ayırmaktayız. Kan grupları 0, A, B ve AB sıralanmaktadır. Ayrıca her grup kendi içerisinde pozitif ve negatif olarak ayrılmakta; tüm bu ayrımın en ucundaki nokta ise kişinin kan grubu olarak karşımıza çıkmaktadır.
Kan gruplarının Dünya üzerindeki dağılımı asimetriktir. Çeşitli genetik özelliklerin olması ya da olmaması durumunda kan grubunda bölgesel değişimler görülebilmektedir. Dağılım bölgeden bölgeye değişir. Kan grubunun ne olduğu aynı zamanda kişinin hangi kan gruplarından kan alacağını ve hangi kan gruplarına kan verebileceğini belirlemektedir.
Kan grubu, kan nakli uyumunu belirler; beslenme ihtiyaçlarını belirlediğine dair bir kanıt yoktur. “A grubu çiftçi, B grubu göçebe, 0 grubu avcıdır” gibi genellemelerin de bilimsel bir dayanağı yoktur.
Kan grubunun kişilik özelliklerini ya da beslenme ihtiyaçlarını belirlediğine dair bilimsel bir kanıt yoktur.
Kan Grubuna Göre Beslenme Nedir ?
Vücudun beslenme alışkanlıklarını belirlerken ve buna göre yaşarken dikkat edilecek hususların başında kan grubu gelmez. Çok daha önemli şeyler varken kan grubuna göre beslenmek oldukça abestir. Yapılması gereken şey bağırsak fonksiyonlarını, kan değerlerini, hormon dengesini, fazla veya az kiloları, psikolojik durumu dikkate alarak ciddi bir beslenme düzeninin oturtulmasıdır.
Bilimsel dayanaktan yoksun olsa da 0, A, B ve AB gruplarının tarihsel gelişim sürecinde bulundukları insandaki özelliklere göre düzenlenmiş diyet listeleri bulunmaktadır. Bu yaklaşımda A grubu çiftçi, B grubu göçebe, 0 grubu avcı-toplayıcı, AB grubu modern insan olarak tanımlanır. Bu tarihsel anlatı kanıtlanmış değildir ve kan grubunun günümüzdeki beslenme ihtiyaçlarını belirlediği gösterilmemiştir.
Kan grubu diyeti, kan grubuna göre mide ve bağırsak yapısının farklı olduğunu öne sürer; bu iddiayı destekleyen bir kanıt yoktur.
Kan Gruplarına Göre Beslenme Şekilleri Nelerdir?
A Kan Grubunda Beslenme
Kan grubu diyeti savunucularına göre A grubundakiler çiftçi atalardan geldiği için ağırlıklı olarak bitkisel beslenmeli, et ve süt ürünlerini az tüketmelidir. Bu öneriler bilimsel olarak desteklenmemektedir.
B Kan Grubunda Beslenme
B grubu için önerilen beslenmede et, süt ürünleri, tahıl ve meyve yer alır; beyaz etten kaçınılması önerilir. Bu öneriler bilimsel olarak desteklenmemektedir.
0 Kan Grubunda Beslenme
0 grubu için protein ağırlıklı, düşük karbonhidratlı beslenme (et, balık, hindi) önerilir; süt ürünlerinin ve narenciyenin az tüketilmesi istenir. Bu öneriler bilimsel olarak desteklenmemektedir.
AB Kan Grubunda Beslenme
AB grubu için sebze ve meyve serbesttir, hindi dışında et önerilmez ve süt ürünleri sınırlı tüketilir. Bu öneriler bilimsel olarak desteklenmemektedir.
Kan Gruplarına Göre Yenmesi Gereken Besinler Nelerdir ?
Aşağıdaki öneriler kan grubu diyetinin iddialarını aktarır; bilimsel olarak desteklenmemektedir ve beslenme kararlarını kan grubuna göre vermek doğru değildir.
Kan Grubu 0 Olanların Tüketmesi Gereken Besinler
- Az ya da orta yağlı kırmızı et. Ayrıca beyaz et tüketimi de belirli sınırlar dahilinde yapılabilir.
Kan Grubu A Olanların Tüketmesi Gereken Besinler
- Tarımsal üretimin başlamasından sonra ortaya çıkan bir kan grubu olmasından dolayı tarımsal kökenli gıdaları tüketmesi tavsiye edilir.
- Süt ürünlerinin her türlüsünü tüketmekte serbesttirler. Aynı şekilde sütten mayalanan süt ürünleri oldukça yararlıdır.
Kan Grubu B ve AB Olanların Tüketmesi Gereken Besinler
- Et ve tarımsal ürünleri dengeli bir biçimde tüketmeleri gerekmektedir.
- Balık ürünleri tüketimi tavsiye edilir.
- Ayrıca AB grubunda olanlar her gıdayı kararında tüketmelidirler.
Kan Gruplarının Yememesi Gereken Besinler Nelerdir ?
Kan Grubu 0 Olanların Tüketmemesi Gereken Besinler
Bu diyete göre 0 grubundakilerin tahıl ve süt ürünlerinden kaçınması önerilir; bu iddia bilimsel olarak desteklenmemektedir.
Kan Grubu A Olanların Tüketmemesi Gereken Besinler
Bu diyete göre A grubundakilerin et ve et ürünlerinden uzak durması önerilir; bu iddia bilimsel olarak desteklenmemektedir.
Kan Grubu B Olanların Tüketmemesi Gereken Besinler
Bu diyete göre B grubundakilerin beyaz etten uzak durması önerilir. Kan grubundan bağımsız olarak hem bitkisel hem de hayvansal besinleri dengeli tüketmek gerekir.
Kan Grubu AB Olanların Tüketmemesi Gereken Besinler
AB grubu için belirgin bir yasak önerilmez; ancak bu öneriler de bilimsel olarak desteklenmemektedir.
Kan Grubuna Göre Diyet ile Kaç Kilo Verilir?
Kan grubuna göre diyetin kilo verdirdiğine dair bir kanıt yoktur. Bu diyetlerle bildirilen kilo kayıpları, besin gruplarının kısıtlanmasına ve kalori açığına bağlıdır, kan grubuna değil. 1.455 kişilik bir çalışmada bazı kan grubu diyetlerine uyum bazı kalp-metabolizma göstergeleriyle ilişkili bulunmuş, ancak bu ilişkiler kişinin kan grubundan bağımsız çıkmıştır (Wang 2014).
0 kan grubuna sahip olanların bu diyete başladıkları zaman deniz mahsulleri, brokoli, ıspanak, zeytinyağı gibi besinleri alabilirken mısır ve süt alımını olabildiğince azaltmaları öneriliyor. A grubu kana sahip olanların ise, kan grubuna göre diyet programına başladıkları zaman deniz ürünleri, sebzeler, ananas, zeytinyağı gibi ürünleri tüketmeleri gerekirken buğday, mısır, süt gibi ürünlerden de uzak durmaları tavsiye ediliyor.
Kan Grubuna Göre Beslenmenin Zararları
Diyet listelerinin belirlenmesinde kan grubundan önce dikkate alınması gereken pek çok husus bulunur. Sırf kan grubu gerektirdiği için laktoz ağırlıklı beslenen birisinin laktoza intoleransı var ise ciddi sorunlar ortaya çıkacaktır. Aynı şekilde safrası sorunlu olan birinin sürekli olarak et tüketmesi de sorun oluşturacaktır.
Yani kan gruplarına göre beslenmenin zararları, beslenme tarzı oluşturulurken yeteri kadar değişkenin hesaba katılmamasından kaynaklanmaktadır. Diyet listeleri oluşturulurken kan grubunu da dikkate alabilirsiniz ancak bunu kararında yapmanız gerekmektedir. Vücudunuzun diğer özelliklerini ve hassasiyetlerini; hastalıklarını, sendromlarını; kilonuzdan beklentilerinizi de dikkate almalısınız.
Sırf kan grubuna göre diyetlerle kısa vadede aşırı kilo almak ya da aşırı kilo vermek gibi olumsuz durumlar ortaya çıkabilir. Kilo alımına bağlı olarak da organ fonksiyonlarında yavaşlamalar ile diyabet gibi ciddi sorunlar gelişebilir.
Kan Grubuna Göre Beslenme Diyet Listeleri
A Kan Grubu Diyeti Listesi
Kahvaltı
- Muzlu yulaf lapası
- 1 kupa bitki çayı
Ara Öğün
- 1 bardak limonlu yeşil çay
Öğle
- 1 kase soya fasulyeli salata
- 1 adet portakal
- Közlenmiş mantar
Ara Öğün
- 1 fincan sekersiz kahve
- 1 adet yeşil elma
Akşam
- 1 tabak mercimek yemeği
- brokoli-karnabahar haşlaması
- 1 dilim ekmek
Ara
- 1 adet muz
B Kan Grubu Diyeti Listesi
Kahvaltı
- 1kase yulaflı,tahıllı gevrek
Ara Öğün
- 1 adet yeşil elma
Öğle
- Izgara somon balığı
- yeşil salata
- 1dilim ekmek
Ara Öğün
- beyaz peynirli tost
- ayran
Akşam
- 1 tabak etli sebze yemeği
- 1 kase yoğurt
- 1 dilim ekmek
Ara Öğün
- 1 bardak süt
AB Kan Grubu Diyeti Listesi
Kahvaltı
- 1 bardak portakal suyu
- mantarlı omlet
- domates salatalık
- 1 dilim ekmek
0 Kan Grubu Diyeti Listesi
Kahvaltı
- 1 dilim beyaz peynir
- 2 dilim ekmek
- domates salatalık
Ara Öğün
- Mango+kivi
Öğle
- Tavuklu sebze soteleme
- Yeşil salata
- 1dilim ekmek
Ara Öğün
- 1 fincan yeşil çay
- haşlanmış sebze garnitür(havuç brokoli karnabahar)
Akşam
- 150gr dana eti
- salata
- 1dilim ekmek
Ara Öğün
- 1 adet muz
Diyet listeleri örnek olarak hazırlanmıştır. Herkes için kullanımı uygun değildir.
Kan grubuna göre diyetleri genel olarak bu şekilde özetleyebiliriz. Görüldüğü üzere her grupta yasaklı yiyecekler ve enerji dengesizlikleri vardır. Diyet kişiye özeldir ve bir öğünde her besin grubundan alınması en sağlıklı olanıdır. Herhangi bir besin grubunu tamamen kesmek sağlıklı bir davranış değildir. A kan grubuna sahip birisi diyabet hastası iken hiç protein vermemek yahut 0 kan grubuna sahip birisi kolesterol ve karaciğer yağlanmasına sahipken bol bol kırmızı et yumurta tüket demek sağlıklı bir diyete aykırı olduğundan dolayı sağlıklı diyetler arasına alamayacağım popüler diyetlerden biri olarak kalacaktır. Bilimsel yöntemlerle kanıtlanmamış akla mantığa uymayan diyetlerden uzak durmanızı diyetisyeninizin WHO (Dünya Sağlık Örgütü) standartlarını baz alarak size özel hazırladığı diyete uymanızı önemle tavsiye ederim.
Bu konuyla ilgili şu yazılara da göz atabilirsiniz: Diyet – Beslenme, Sağlıklı Kilo Verme Yöntemleri ve Yeterli ve Dengeli Beslenme.