Kusma, mide enfeksiyonundan yol tutmasına, migrenden hamileliğe kadar pek çok nedene bağlı olarak ortaya çıkabilen ve çoğu zaman kendiliğinden geçen bir şikâyettir. Bu yazıda kusmanın nedenlerini, evde rahatlamanıza yardımcı olabilecek besin ve içecekleri ve ne zaman doktora başvurmanız gerektiğini bulabilirsiniz.
Kusma Neden Olur?
- Gastrointestinal sistem hastalıkları genellikle kusmanıza neden olur. Bunlar arasında örneğin gastrointestinal enfeksiyon, mide zarında iltihaplanma veya daha ciddi vakalarda mide ülseri sayılabilir.
- Bağırsaklar ve pankreas veya yemek borusu gibi diğer organlar da etkilenebilir. Bazen ilerlemiş bir mesane enfeksiyonu bulantı ve kusmaya da yol açar.
- Baş, mide bulantısı için başka bir tetikleyici olabilir. Güneş çarpması, migren veya virajlı bir araba yolculuğu da ciddi nöronal hastalıklar gibi mideyi etkileyebilir.
- Bunlar arasında örneğin kafa yaralanmaları, beyin sarsıntısı veya felç sayılabilir.
Kusmayı Durdurmak İçin Ne Yapmalıyız?
- Bazı kişiler karnına ısı uygulamasını rahatlatıcı bulur. Örneğin, sıcak su şişesi veya mideye konan sıcak bir yastık bulantıyı rahatlatabilir. Isıtıcı uygulamayı yapmadan önce sıcaklığı kontrol ederseniz, bu yöntemler küçük çocuklar için de mümkündür.
- Kusma İçin Zencefil
Bu şifalı bitki, vücudun ısı ve sıcaklık reseptörlerini uyaran birçok keskin madde içerir. Bu, tükürük ve mide suyu üretimini uyarır. Kusma ve mide bulantısı için bir çay kaşığı öğütülmüş zencefil tozunu bir bardak suya karıştırıp içebilirsiniz. - Zencefil, çay şeklinde kusma için bir ev ilacı olarak da uygundur: Başparmak büyüklüğünde bir parça zencefili soyun ve üzerine 250 mililitre kaynar su dökün. Çayı yaklaşık 10 dakika demlemeye bırakın ve küçük yudumlarla ılık olarak için.
- Zencefili seyahat ederken kusma problemi için evde ilaç olarak, örneğin zencefilli su olarak da kullanabilirsiniz. Bir şişe durgun suya başparmak büyüklüğünde bir parça soyulmuş zencefili dilimler halinde ekleyin ve küçük yudumlarla için.
Kusmaya Ne İyi Gelir?
- Nane veya papatyadan yapılmış çayı küçük yudumlarla için. Zencefil özellikle işe yarar çünkü bu yumru doğal bir antiemetik (mide bulantısını bastırıcı) etkiye sahiptir. Alternatif olarak, bir dilim zencefil çiğneyebilirsiniz.
- Sıcak su şişesi veya sıcak yastık ile ısı uygulamak bazı kişilerde midenizi rahatlatabilir.
- Zencefil dışında bulantıya iyi geldiğine dair en çok kanıt bulunan bir besin yoktur. Ancak kraker, peksimet, pirinç, muz ve haşlanmış patates gibi kokusu az ve sindirimi kolay yiyecekler, bulantı sırasında genellikle daha iyi tolere edilir. Bazı kişiler limon kokusunun da bulantıyı hafiflettiğini belirtir.
Zencefil
Modern tıpta, çok yönlü yumru mide şikayetleri için doğal bir ilaç olarak kullanılır. Her şeyden önce, zencefil bulantı ve kusmaya yardımcı olur: Uçucu yağlar mide hareketlerini sakinleştirir ve böylece özellikle zencefil çay olarak hazırlandığında ağrı hissini ve mide bulantısını hafifletir.
Papatya Çayı
Mide bulantısı için rezene, papatya veya nane çayı özellikle uygundur. Rezene ve papatya, uçucu yağları nedeniyle sindirim sistemi üzerinde sakinleştirici bir etkiye sahipken, nane kusma sonrası tahrişi yatıştırır.
Papatya çayı sindirim sistemini rahatlatabilir ve bulantı sırasında sıvı alımını kolaylaştırır. Ancak mide ülseri ya da gastrit şüpheniz varsa bitki çaylarıyla geçiştirmeyip doktorunuza başvurmanız gerekir.
Rezene Çayı
Rezene çayı mide bulantısı ve diğer sindirim sorunlarına yardımcı olur. Mide bulantısı birkaç gün sürerse doktora başvurmalısınız. O zamana kadar çeşitli bitki çayları ile mide bulantınızı hafifletebilirsiniz. Rezene, birçok kullanım alanı nedeniyle son derece popüler bir şifalı bitkidir.
Nane Kekik Çayı
Kekik ayrıca mide şikayetlerine yardımcı olur ve iştahı açar. Çok iyi sindirim etkisi nedeniyle Akdeniz mutfağında önemli bir bileşendir ve yağlı yiyeceklerin sindirimine yardımcı olur.
Yoğurt
Az kokulu yiyecekler mide bulantısını önler. Uygun gıdalar arasında haşlanmış meyve, muz, doğal yoğurt, puding, lor peyniri, süt veya et suyu ile pişirilmiş yulaf ezmesi, patates püresi, makarna, pilav, pişmiş yağsız et, çırpılmış yumurta, su buzu, sorbe, elma sosu, kuru meyve, fındık sayılabilir.
Sindirimi kolay yiyecekler (kraker, pirinç, muz, haşlanmış patates, makarna, pişmiş tavuk) tercih edilir. NHS, bulantı sırasında meyve suyu ve gazlı içeceklerden kaçınmayı önerir. Yağlı, çok baharatlı ve aşırı şekerli yiyeceklerden kaçının.
Patates
Patates ve havuç çorbası, kusma sonrası sıvı ve tuz kaybının telafisine yardımcı olabilir; sindirimi kolay besinlerdir.
Sık Sık Kusmaya Ne İyi Gelir?
- Eczanelerden alınabilen ağızdan sıvı-tuz karışımları (ORS)
- Zencefil çayı (günde 3 kez bir fincan, bir çay kaşığı rendelenmiş zencefil ile üzerine 150 mililitre kaynar su eklenerek demlenir ve 10 ila 15 dakika demlenmeye bırakılır)
- Nane çayı
- Papatya çayı
- Bir çorba kaşığı limon suyu ile su
Çocuklarda Kusma Nedenleri Nelerdir?
- Çocuklar genellikle küçük şeylere bile kusma ile tepki verirler, çünkü çocuğun midesi hala çok hassastır. Çok soğuk bir içecek, bozulmuş yiyecekler, hızlı bir şekilde çok fazla yemek, beklenti ve özel deneyimler genellikle zararsız kusma nedenleri arasındadır.
- Çocuğun ateşi varsa, muhtemelen viral bir enfeksiyon, örneğin grip benzeri bir enfeksiyon vardır. Ateş ve eş zamanlı ishal genellikle bir gastrointestinal enfeksiyona işaret eder.
- Diğer semptomlarla birlikte kusma daha ciddi bir hastalığın da habercisi olabilir. Örneğin, aynı anda alt karın bölgesinde şiddetli ağrı varsa apandisit olabilir. En kötü durumda - ama neyse ki nadiren - kusma bir beyin hastalığına da işaret edebilir.
Çocuklarda Kusmaya Ne İyi Gelir?
- En önemli şey, sıvı ve tuz kaybını telafi etmek için çok içmektir. Bu, en kötü semptomlar azaldığında da geçerlidir.
- Rezene ve papatya çayı vücuda sıvı takviyesi yapar ve gastrointestinal sistemi bir miktar sakinleştirebilir.
- Diyet lifi bağırsaklardaki sıvıyı bağlar ve dışkıyı tekrar daha sıkı hale getirir: ezilmiş muz, rendelenmiş elma veya az yağlı kuark idealdir. Ancak dikkatli olun, bu yiyecekleri aç karnına yememelisiniz.
- Çocuk iştahını yeniden kazandığında peksimet veya ekmek gibi nişastalı yiyecekler uygundur.
- Havuç çorbası iyi gelebilir.