Enginar, sevenlerin sürekli tükettiği, sevmeyenlerin ise ağzına dahi sürmediği bir sebzedir. Aslında sebze olarak bilinmesine rağmen sebze değil bir devedikeni türüdür. Yine de sebze gibi tüketildiği ve pişirildiği için sebze olarak adlandırabiliriz.
Enginar, Akdeniz kökenli yani sıcak bölge bitkisidir ve yıllardır tedavi amacıyla kullanılmaktadır. Enginarın faydaları içeriğinde bulunan C ve A vitaminleri sayesinde oldukça fazladır.
Enginarın Faydaları Nelerdir?
- Kolesterol: Enginar yaprağı özütü takviyeleriyle yapılan 14 çalışmanın meta-analizinde toplam kolesterol ve LDL kolesterol ortalama yaklaşık 17 mg/dL düşmüş, HDL değişmemiştir. Bu bulgular özüt (takviye) içindir; enginarı yemenin aynı etkiyi gösterdiği kanıtlanmış değildir. Düşük kolesterolü yükselttiği iddiası da kanıtlanmamıştır.
- Kan basıncı: Enginarın kan basıncını düşürdüğü ya da damarları genişlettiği kanıtlanmış değildir; yüksek tansiyonu olanlar ilaç tedavilerini sürdürmelidir.
- Karaciğer: Enginarın karaciğeri “temizlediği” ya da toksin attığı kanıtlanmış değildir.
- Sindirim: Enginar inülin gibi prebiyotik görevi görebilen lifler içerir; lif bağırsak düzenine yardımcı olabilir. İshali tedavi ettiği ya da bağırsakları temizlediği kanıtlanmış değildir.
- Mide: Enginarın şişkinlik, bulantı, hazımsızlık ve mide ekşimesini geçirdiği kanıtlanmış değildir.
- Kan şekeri: Enginarın kan şekeri üzerindeki etkisi insanlarda yeterince gösterilmemiştir; diyabet tedavisinin yerini tutmaz.
Enginar Hangi Hastalığa İyi Gelir?
- 1. Antioksidan içeriği
Enginar kersetin, rutin, gallik asit ve sinarin gibi antioksidan bileşikler içerir. Bu bileşiklerin kanser hücrelerinin büyümesini azalttığı laboratuvar çalışmalarında gösterilmiştir; ancak enginarın insanlarda kanseri önlediği kanıtlanmış değildir. - 2. Kalp-damar sağlığı
Enginar yaprağı özütü takviyeleriyle yapılan çalışmaların meta-analizinde toplam kolesterol, LDL ve trigliserit düzeyleri anlamlı düşmüştür. Enginarın tansiyonu düşürdüğü, kalp hastalığını önlediği ya da “doğal ilaç” olduğu kanıtlanmış değildir; kolesterol ya da tansiyon ilacı kullanıyorsanız tedavinizi sürdürün. - 3. Karaciğer ve sindirim
Enginarın karaciğeri “detoks” ettiği ya da bağırsak florasını iyileştirdiği kanıtlanmış değildir; lif içerir ve sebze tüketimini artırmanın iyi bir yoludur. - 4. Lif kaynağı
Enginar lif bakımından zengindir (tabloya göre 100 gramda 5,7 g). Lif sindirim sisteminin düzenli çalışmasına ve tokluğa katkı sağlar; ancak vücudu “atıklardan, kolesterolden ve toksinlerden arındırdığı” ya da tek başına kilo verdirdiği kanıtlanmış değildir.
Enginar Besin Değeri Tablosu (100 Gram için)
| Besin Öğesi | Miktar | Yüzdelik Günlük Değer (%GD)** |
|---|---|---|
| Kalori | 22 kcal | 1% |
| Karbonhidrat | 11.95 g | 4% |
| Lif | 5.7 g | 23% |
| Protein | 2.89 g | 6% |
| Yağ | 0.34 g | 1% |
| Doymuş Yağ | 0.04 g | 0% |
| Tekli Doymamış Yağ | 0.12 g | 1% |
| Çoklu Doymamış Yağ | 0.18 g | 1% |
| Kolesterol | 0 mg | 0% |
| Sodyum | 141 mg | 6% |
| Potasyum | 555 mg | 15% |
| Kalsiyum | 66 mg | 7% |
| Demir | 1.92 mg | 10% |
| A Vitamini | 19.5 IU | 1% |
| C Vitamini | 17.55 mg | 29% |
| Tiamin (B1 vitamini) | 0.07 mg | 5% |
| Riboflavin (B2 vitamini) | 0.04 mg | 2% |
| Niasin (B3 vitamini) | 0.6 mg | 3% |
| Pantotenik Asit (B5 vitamini) | 0.12 mg | 3% |
| B6 Vitamini | 0.07 mg | 4% |
| Folat (B9 vitamini) | 19.0 mcg | 5% |
| B12 Vitamini | 0.00 mcg | 0% |
| Magnezyum | 33 mg | 8% |
| Fosfor | 55 mg | 8% |
| Çinko | 0.52 mg | 4% |
| Bakır | 0.04 mg | 2% |
| Selenyum | 10.5 mcg | 15% |
Enginarın Zararları Nelerdir?
Her açıdan sağlıklı sebze olan Enginar da düzensiz kullanımlar sonucunda zararlı hale gelebilir. Her şeyden önce keyfi, sürekli tüketimlerden kaçınılmalıdır. İçerisinde oldukça etken maddeler barındırdığı için daha önce geçirmiş olduğunuz ya da hali hazırda geçirdiğiniz bir rahatsızlığınız varsa tüketmeden önce uzman bir kişiye sakıncası olup olmadığını sormanız gerekmektedir. Tükettikten sonra rahatsızlık hissetiyseniz, alerjik reaksiyon gösterdiyseniz bir uzmana danışmanız gerekmektedir.
- Enginar idrar söktürücü özelliğe sahip olduğundan, bu konuda düzenli ilaç kullanan kişilerde zararlı bir etkiye sahip olabilir. İlaç ile birlikte kullanımı doğru değildir.
Enginar tek başına bir tedavi yöntemi değildir. Ancak yardımcı tedavilerde kullanılabilir. Sizi rahatsız eden ve günlük yaşantınızı rahatsız eden bir hastalığınız var ise önce ilgili doktora danışmanız gerekmektedir. - Karaciğer ve safra kesesi problemi olan kişilerin diyetinde uzun süre enginar kullanmaması gerekmektedir. Verilen ilaçlar ile enginarın içeriğinde bulunan etken maddelerin sentezinde problem olabilir. Sizin için faydalı olanı seçmek için önce uzman kişilerden yardım almalısınız.
- Enginar başlı başına bir sebze değil aslında bir diken türü olduğundan bitki alerjisi olan kişilerin tüketmeden önce bu bitkiye alerjisi olup olmadığı kontrol edilmelidir.
- Sürekli enginar tüketimlerinde vücut fonksiyonlarında değişimler gözlemlenebilir. Israrla tüketmeye devam etmek yarardan çok zarar verebilir. Bu sebeple kan değerleriniz ve kronik rahatsızlıklarınızdan emin değilseniz diyet listenize enginarı eklemeden önce oluşabilecek zararlardan da haberdar olmanız gerekmektedir.
- Herhangi bir hastalık için bile düzenli ilaç kullanıyorsanız tüketirken dikkatli olmanız gerekmektedir.
Enginar Nasıl Tüketilmelidir?
Enginarı satın alırken temizlenmiş olarak da satın alabilirsiniz. Temizlenmemiş hali göz korkutabilir ama pişirme teknikleri çok basittir. Pişirme yöntemleri 2 tanedir. Buharda ya da kaynatarak tüketilebilir. Bu teknikler sayesinde enginarın koruyucu dış yaprakları ve enginarın etki kısmı yumuşar. Hem meze hem de ana öğün yemeği olarak tüketilebilmektedir.
- Temizlemek için: Temizlenmeden alınmış bir enginarın önce dış yaprakları kesilir. Enginar kısmını açığa çıkarmak için üst kısmından birkaç sıra kesebilirsiniz. Dikenler yaprakların uçlarında olduğu için bu kısımları temizlemek için makas kullanabilirsiniz. Enginarın etli kısmı bu yaprakların altında bulunur.
- Enginarı Kaynatarak Pişirmek için:
Temizlediğiniz enginarı bir tencereye yerleştirin. Su ve tuz koyarak kaynatmaya başlayın. Kaynamaya başlamadan ısısını azaltın. Kaynadıktan sonra ocaktan alarak üstünü örtün. Bir süre durduktan sonra bir tabağa alarak yapraklarının kolayca çıkıp çıkmadığına bakın. Eğer yapraklar hala sert ise tekrar su ekleyerek kaynatabilirsiniz. Pişirme süresi yaklaşık 25-35 dakika arasındadır.
- Enginarı Buharda Pişirme Tekniği:
Su dolu bir tencerenin üzerinde buharda pişmesi için bir sepet koyun. Temizlediğiniz enginarı bu sepetin üzerine yerleştirin. Tencerenin ağzını kapatıp suyun kaynayarak üst kısımda bulunan enginarı yumuşatmasını bekleyin. Buhar tüm tencereye yayıldığında yapraklar yavaş yavaş etli kısımda ayrılacaktır. İşlem bittikten sonra tencerenin altını kapatın. Bu işlem yaklaşık 30-35 dakika sürmektedir.
Enginar Karaciğeri Temizler Mi?
Enginar, sinarin gibi bileşikler içerir; bu bileşiklerin karaciğer hücrelerini koruyucu etkileri laboratuvar çalışmalarında incelenmiştir. Enginarın karaciğeri “temizlediği” insan çalışmalarıyla kanıtlanmış değildir.
Enginarda beta karoten, kersetin, lutein, rutin ve gallik asit gibi antioksidan bileşikler de bulunur; bunların insanlarda kronik hastalıklara karşı koruduğu kanıtlanmış değildir.
Enginarla karaciğer “temizlemek”, zararlı ve yağlı yiyecekler yemek ya da aşırı alkol içmek için bir özgürlük sağlamaz.
Enginar ile Karaciğer Detoksu Nasıl Hazırlanır?
Karaciğer “detoksu” olarak bilinen içeceklerin karaciğeri temizlediği kanıtlanmış değildir. Aşağıdaki tarif geleneksel bir enginar yaprağı içeceğidir; tedavi ya da detoks yerine geçmez. Karaciğer ya da safra kesesi hastalığınız varsa kullanmadan önce doktorunuza danışın.
Gereken Malzemeler:
- 5 adet Enginar yaprağı (Çanak Kısmından)
- 2 adet Enginarın sapından yaprak
- 4 adet limon
- 1 tatlı kaşığı bal
- 1 tatlı kaşığı zerdeçal
- 3 tane kereviz yaprağı
- 1 yemek kaşığı hindiba
Hazırlanışı:
Malzemelerdeki yaprakları dikkatlice yıkayın. Yıkadığınız yaprakları bir tencereye alıp, üstüne 2-3 bardak su ekleyin. Bu yapraklar yumuşayıncaya kadar ateşte tutun. Yumuşayan yaprakları 10-15 dakika bekletin. Daha sonra sudan çıkararak bu yaprakları bir kavanoz ya da sürahiye sıkın. Suyunu çıkarttığınız yaprakların bulunduğu kaba sıkılmış limonları, hindiba, zerdeçal ve balı ekleyin. İyice karıştırın. Yapılan bu detoks suyunu sabah-akşam birer bardak içerek tüketebilirsiniz.
Enginar Kaç Kalori?
Araştırmalara enginar beslenme verileri ile ilgili bilgi, bir orta-büyüklükte, haşlanmış enginar (yaklaşık 100 gram), şu değerleri yaklaşık içerir:
- 63.5 kalori
- 14.2 gram karbonhidrat
- 3.5 gram protein
- 0.5 gram yağ
- 10.2 gram lif
- 105 mikrogram folat (yüzde 27 günlük değer)
