Tırnaktaki beyaz lekeler (lökonişi) çoğunlukla tırnağa gelen küçük darbelere bağlıdır ve genellikle zararsızdır; daha nadiren tırnak mantarı, ilaçlar veya sistemik hastalıklarla ilişkili olabilir.
- Vitamin ve mineral eksikliği (nadir bir neden)
- İlaç kullanımı
- Trauma (tırnakta mekanik hasar)
- Tırnak mantarı
- Psoriasis
- Sistemik hastalıklar (örneğin diyabetes veya tiroit hastalığı)
Tedavi nedene göre değişir. Lekeler çoğunlukla travmaya bağlıdır ve tırnak uzadıkça kendiliğinden kaybolur. İlaca bağlı lekeler ilaç bırakıldığında düzelebilir (ilacı kendi kararınızla bırakmayın); tırnak mantarında doktor antifungal tedavi önerebilir. Eksiklik saptanırsa doktor kontrolünde giderilir.
Eğer tırnakta beyaz lekeleriniz var ve bunlar sizi rahatsız ediyorsa, doktorunuza danışmanız önerilir. Ayrıca, tırnak sağlığını korumanın yollarını uygulamak, tırnaklarda oluşabilecek problemlerin önlenebilmesine yardımcı olabilir.
Tırnaktaki Beyaz Lekelerin Nelenleri Nelerdir?
Tırnaktaki beyaz lekelerin nedenleri birçok faktör nedeniyle ortaya çıkabilir. Bunlar arasında en sık neden travmadır (tırnak köküne gelen küçük darbeler, manikür). Diğer nedenler şunlardır:
- Vitamin ve mineral eksikliği: Beyaz lekelerin nedeni çoğu zaman eksiklik değildir; kalsiyum veya demir eksikliğiyle ilişkili olmadığı, çinko gibi eksikliklerin ise nadir bir neden olabileceği bildirilmiştir.
- İlaç kullanımı: Bazı ilaçlar, tırnakların rengi ve görünümünü değiştirebilir ve beyaz lekeler oluşmasına neden olabilir. Örneğin, antibiyotikler, kortikosteroidler ve kemoterapi ilaçları tırnaklarda beyaz lekeler oluşmasına neden olabilir.
- Travma: Tırnakta mekanik hasar, tırnakta beyaz lekeler oluşmasına neden olabilir. Örneğin, tırnakların sık sık kesilmesi, tırnak plaklarının sık sık çekilmesi veya tırnakların aşırı sıcak veya soğuk suya maruz kalması.
- Tırnak mantarı: Tırnak mantarı (onyokomikoz) tırnaklarda beyaz lekeler oluşmasına neden olabilir.
- Sistemik hastalıklar: Bazı sistemik hastalıklar tırnaklarda beyaz lekeler oluşmasına neden olabilir. Örneğin, diyabet, tiroit hastalığı, lupus ve psoriasis gibi.
Bu nedenler arasında sadece bir tanesi tırnakta beyaz lekelerin oluşmasına neden olabilir, ancak birden fazla neden de birlikte etkileyebilir. Bu sebeple, tırnakta beyaz lekelerin nedenini tespit etmek için doktorunuza danışmanız önerilir.
Tırnaktaki Beyaz Lekelerden Nasıl Kurtulabilirsiniz?
Tırnaktaki beyaz lekelerin nasıl kurtulabileceği, lekelerin nedenine göre değişebilir. Ancak genel olarak bazı öneriler şunlardır:
- Vitamin ve mineral eksikliği: Eksiklik doktor tarafından saptanırsa giderilmesi gerekir; kendi başınıza takviye almayın.
- İlaç kullanımı: Eğer lekeler ilaç kullanımına bağlı ise, ilacın kullanımı sonlandırıldığında lekelerin giderilmesi beklenebilir.
- Travma: Tırnakta mekanik hasar nedeniyle oluşan lekelerin önlenmesi için tırnakların sık sık kesilmemesi, tırnak plaklarının sık sık çekilmemesi veya tırnakların aşırı sıcak veya soğuk suya maruz kalmasının önlenmesi gerekir.
- Tırnak mantarı: Tırnak mantarı (onyokomikoz) nedeniyle oluşan lekeler için antifungal ilaçlar kullanılabilir.
- Sistemik hastalıklar: Bazı sistemik hastalıklar nedeniyle oluşan lekeler için, hastalığın tedavisi ile birlikte lekeler de ortadan kalkabilir.
Bu öneriler genel bir çerçevedir. Eğer lekelerin nedeni kesin olarak bilinmiyorsa, doktorunuza danışmanız ve onun önerilerini uygulamanız önerilir.
Tırnaktaki Beyaz Lekeleri Geçirmek İçin Ne Yenmeli?
Beyaz lekeler çoğunlukla travmaya bağlı olduğundan belirli bir besinle geçmez. Dengeli beslenme tırnak sağlığını destekler; aşağıdaki besinler dengeli beslenmenin parçasıdır:
- Protein kaynakları: Et, tavuk, balık ve yumurta gibi protein kaynakları tırnaklar için gerekli olan amino asitleri sağlar.
- Meyve ve sebzeler: Çeşitli meyve ve sebzeler dengeli beslenmenin parçasıdır.
- Omega-3 yağları: Balık, chia tohumu ve ceviz sağlıklı beslenmenin parçasıdır.
- Demir, çinko ve selenyum gibi mineraller: Dengeli beslenmeyle yeterli alınması önemlidir; takviyeyi doktor önerisiyle kullanın.
Sağlıklı Bir Tırnak Nasıl Olur?
Sağlıklı bir tırnak, şunları içermelidir:
- Renk: Sağlıklı tırnak pembemsi ve düzgün renklidir.
- Şekil: Tırnaklar hafif kavisli ve düzgün yüzeylidir.
- Yapı: Tırnaklar normal olarak sağlam, esnek ve dayanıklıdır.
- Yapışma: Tırnaklar normal olarak cilde iyi yapışır ve uçları ciltten ayrılmaz.
Sağlıklı bir tırnak, herhangi bir şekilde hasar görmemiş, çatlamamış ve morarmamış olmalıdır (küçük beyaz lekeler yaygındır ve çoğunlukla zararsızdır). Ayrıca, tırnakların uzunluğu, genişliği ve şekli her kişide farklı olabilir, bu nedenle sağlıklı bir tırnak için kesin bir standart yoktur. Ancak, tırnakların normal bir görünümünü ve sağlıklı bir tırnak görünümünü koruyan bir sağlıklı yaşam tarzını benimsemeniz önemlidir.
Çinko Eksikliğinde Tırnaklar Nasıl Olur?
Çinko eksikliği tırnak değişikliklerine neden olabilir; ancak tırnaktaki beyaz lekelerin çoğunun nedeni çinko eksikliği değildir.
- Tırnakların kırılması veya parçalanması: Çinko eksikliği tırnakların sağlıklı bir şekilde büyüyememesine neden olabilir ve tırnaklar daha kırılgandır.
- Beyaz lekeler: Nadir bir neden olarak bildirilmiştir.
Ne zaman doktora başvurmalı? Lekeler çok sayıda tırnakta birden görülüyorsa, genişliyorsa, tırnağın tamamı beyazlaşıyorsa veya tırnak şekli ve kalınlığı da değişiyorsa doktora başvurun.