Sindirim bozuklukları (hazımsızlık) genellikle gıdaların sindirimiyle ilgili şikayetleri ifade eder. Şikayetlerin çoğu gastrointestinal sistemden kaynaklanır; tipik semptomlar arasında mide bulantısı, iştahsızlık, mide yanması ve ishal yer alır. En geniş anlamda, tükürük bezi iltihabı gibi ağız boşluğu hastalıkları da söz konusu olabilir.
Sindirim şikayetlerinin nedenleri çok çeşitlidir. Organik kökenli olabilirler ve reflü hastalığı ile mide veya on iki parmak bağırsağı ülserinden kaynaklanabilirler. Ancak, tıpkı huzursuz mide sendromu gibi, hiçbir organik nedene bağlı olmayabilir.
Hazımsızlık Belirtileri Nelerdir?
En yaygın şikayetler:
- Mide yanığı
- Şişmiş ve şişkin mide
- Yellenme
- Dolgunluk ve erken doygunluk hissi
- İştah kaybı
- Karın ağrısı
- Mide bulantısı ve kusma
- İshal ve kabızlık
Sindirim bozukluklarının birçok nedeni olabilir, çünkü yiyeceklerin sindirimi ilk ısırıkla başlar: Ağızda dişler ve dil yiyecekleri öğütür, tükürüğümüz yiyeceklerin bir kısmını parçalar ve yemek borusundan mideye kolayca taşınabilmesi için yiyecekleri sıvılaştırır.
Hazımsızlığın Nedenleri Nelerdir?
- Mide basıncı, dolgunluk hissi veya rahatsızlık gibi üst karın bölgesindeki hazımsızlığın (dispepsi) olağan şikayetleri ya organik ya da işlevsel bir bozukluğa dayanmaktadır.
- Fonksiyonel bozukluklar, gıda yağlarının artık yeterince işlenemediği bozulmuş yağ sindirimini içerir.
- Organik nedenler tıbbi tedavi gerektirirken, fonksiyonel nedenler genellikle kolayca kontrol altına alınabilir. Bunun nedeni, genellikle başta beslenme şeklimiz olmak üzere yaşam tarzımızın bir sonucu olmalarıdır.
Hazımsızlığa Ne İyi Gelir?
- Diyet lifleri, çoğunlukla bitkisel gıdalarda bulunan, büyük ölçüde sindirilemeyen, lifli gıda bileşenleridir. Bağırsakta nispeten büyük miktarlarda su emerler. Bu, dışkıyı daha yumuşak hale getirir ve ayrıca hacmini artırır, bu da bağırsak hareketlerini uyarır. Lif sadece bağırsak hareketlerini desteklemekle kalmaz, aynı zamanda sizi uzun süre tok tutar ve obeziteden korur.
- Özellikle kepekli ekmek, tahıl gevreği, kepekli makarna ve esmer pirincin yanı sıra sebzeler, özellikle kurutulmuş meyve, bakliyat, fındık ve tohumlar iyi lif kaynaklarıdır. Bu nedenle, hiçbir öğün bu gıdalardan birkaçı olmadan geçmemelidir. Uzmanlar her gün en az 30 gram diyet lifi tüketilmesini önermektedir.
Hazımsızlık Nasıl Geçer?
- Diyetiniz dengeli olmalıdır. Tüm önemli besinleri aldığınızdan emin olun.
- Yemek yerken acele etmeyin. Telaşlı "tıkınmalar" sindirim sorunlarına da yol açabilir. Yemeğinizi iyice çiğneyin ve yemek yerken televizyon izlemeyin veya konuşmayın. Her bir malzemeyi bilinçli olarak tadın.
- Yeterli sıvı içmek önemlidir. Gün içinde su ve diğer sıvıları yeterince alın; çay, kahve, kola ve alkolü azaltın (NHS). Sıvı ihtiyacı kişiye göre değişir.
Hazımsızlık Tedavisi Nasıl Olur?
- Antiasitler: Antiasit, mide asidini nötralize eden ve çok fazla mide asidine bağlı mide yanması, asit yetersizliği ve mide ağrısını tedavi etmeye yardımcı olan bir ilaçtır. Bazı ajanlar da mideyi korumak için mide zarında bir tür koruyucu film oluşturabilir. Antasitler (örn. magaldrat, hidröz alüminyum oksit ve magnezyum hidroksit, kalsiyum karbonat ve magnezyum karbonat ve hidrotalsit) çiğnenebilir tabletler, toz veya jel olarak mevcuttur. Yutulduktan sonra hızla etki ederler, ancak sadece kısa bir süre için. Antasitler diğer ilaçlarla birlikte alınmamalıdır çünkü birbirleriyle etkileşime girebilirler. Hamilelik sırasında alınacaksa, önceden jinekoloğunuza danışmanız tavsiye edilir.
- Eczaneden alınan elektrolit veya rehidrasyon preparatları: İshal sırasında kaybedilen sıvı ve elektrolit kayıplarını telafi ederler.
- Hafif mide yanması gibi birçok sindirim bozukluğu ve mide asidinin fazla olmasından kaynaklanan diğer şikayetler, beslenme alışkanlıklarında ve yaşam tarzında yapılacak değişikliklerden etkilenebilir. Buna çay, kahve, kola ve alkolü azaltmak, yağlı, baharatlı ve ağır yemeklerden kaçınmak ve yatmadan 3-4 saat önce yemek yememek de dahildir (NHS). Aşırı kiloluysanız, kilo vererek semptomlarınızı azaltabilirsiniz. Stres, yoga ve otojenik eğitim gibi düzenli egzersiz ve rahatlama egzersizleri ile azaltılabilir.
Ne zaman doktora başvurmalı? Sık sık hazımsızlık yaşıyorsanız, şiddetli ağrınız varsa, istemeden çok kilo verdiyseniz, yutma güçlüğü, sürekli kusma, kansızlık, karında şişlik/kitle hissi veya kanlı kusma ya da kanlı dışkı varsa doktora başvurun (NHS). Karın ağrısı ve sırt ağrısı genellikle hazımsızlığın belirtisi değildir; ateş ve karında sertleşme de acil değerlendirme gerektirebilir.
